Optisyenlik Müesseselerinde e-Fatura İçin Geri Sayım Başladı! 1 Ekim’e 24 Gün Kaldı

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın ilaç ve tıbbi cihaz teslimlerine ilişkin e-Fatura düzenlemesi açısından optisyenlik müesseseleri için kritik tarih yaklaşıyor. Mevcut resmi takvim değişmezse, ÜTS kapsamında takip edilen tıbbi cihazların e-Faturalandırılmasına ilişkin teknik geliştirmelerin 1 Ekim 2026’ya kadar tamamlanması gerekiyor.

SON TARİH: 1 EKİM 2026
7 Eylül 2026 itibarıyla optisyenlik müesseseleri açısından kritik tarihe 24 takvim günü kaldı. GİB’in mevcut resmi duyurularında optisyenlik müesseseleri için belirlenen 1 Ekim 2026 tarihinin yeniden ertelendiğine ilişkin yeni bir düzenleme bulunmuyor.

Optisyenler İçin Kritik Tarih Yaklaşıyor

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) “İlaç ve Tıbbi Cihaz Teslimlerine İlişkin Fatura Teknik Kılavuzu” kapsamında yürüttüğü e-Fatura düzenlemesinde optisyenlik müesseseleri için geri sayım başladı.

İlk olarak 6 Ocak 2025 tarihinde yayımlanan teknik düzenlemede, ilaç ve tıbbi cihaz ticareti yapan mükelleflerin e-Faturalarında kullanması gereken teknik alanlar belirlenmişti.

GİB, daha sonra sektörden gelen geri bildirimler doğrultusunda sürelerde değişiklik yaptı. 30 Haziran 2025 tarihli duyuruda kılavuz güncellendi ve eczaneler ile optisyenlik müesseseleri için 1 Ekim 2026 tarihi açıkça belirtildi.

Böylece genel mükelleflerden farklı olarak eczaneler ve optisyenlik müesseselerine daha uzun bir uyum süreci tanındı.

Şimdi o süre dolmak üzere. Optisyenlik müesseseleri açısından mevcut takvim değişmezse 1 Ekim 2026 itibarıyla teknik uyumun tamamlanmış olması gerekiyor.

Bu Düzenleme Neden Optisyenleri İlgilendiriyor?

Düzenlemenin merkezinde Ürün Takip Sistemi (ÜTS) bulunuyor.

TİTCK tarafından işletilen ÜTS; tıbbi cihazların kayıt altına alınması ve üretim veya ithalat aşamasından başlayarak piyasadaki hareketlerinin izlenebilmesi amacıyla kullanılıyor.

TİTCK’nın resmi ÜTS bilgilerinde optisyenlik müesseseleri tıbbi cihaz tarafındaki ÜTS kullanıcıları arasında açıkça sayılıyor. ÜTS’nin amacı da tıbbi cihazların izlenebilirliğini sağlamak, denetimleri etkinleştirmek ve güvensiz veya uygunsuz ürünlerin piyasadan hızlı şekilde tespit edilmesine katkıda bulunmak.

GİB’in e-Fatura teknik kılavuzu ise ÜTS üzerinden bildirilen tıbbi cihazların e-Faturaya aktarılması sırasında kullanılacak teknik bilgileri belirliyor.

Özetle: ÜTS’de bulunan ürün bilgileri ile e-Fatura üzerindeki teknik ürün bilgilerinin birbiriyle uyumlu hale getirilmesi hedefleniyor.

Faturada Hangi Bilgiler Yer Alacak?

GİB’in Haziran 2025 tarihli ve 1.2 versiyonlu teknik kılavuzunda tıbbi cihaz satışları için kullanılacak bilgiler ayrıntılı biçimde açıklanıyor.

Tıbbi cihaz satışlarında ÜNO (Ürün Numarası), LNO (Lot/Batch Numarası), SNO (Seri/Sıra Numarası) ve URT (Üretim Tarihi) bilgilerinin ilgili fatura kaleminde gösterilmesi gerekiyor.

Yalnızca parti bilgisi bulunan tıbbi cihazlarda ise seri/sıra numarası bilgisinin girilmesine gerek bulunmuyor.

Bu bilgiler e-Faturanın teknik XML yapısındaki AdditionalItemIdentification alanında ve “TIBBICIHAZ” schemeID'si kullanılarak gösteriliyor.

Buradaki önemli ayrıntı: Konu yalnızca faturanın üzerinde ürün bilgilerinin yazılması değil. Bilgilerin e-Faturanın teknik/XML yapısında GİB’in belirlediği alan ve formatta gönderilmesi söz konusu.

“İLAÇ TIBBİ CİHAZ” Fatura Senaryosu Kullanılacak

GİB’in teknik kılavuzuna göre ilaç ve tıbbi cihaz ticareti gerçekleştiren e-Fatura mükellefleri bu kapsamdaki faturalarında “ILAC_TIBBICIHAZ” fatura senaryosunu kullanacak.

Bu senaryo altında SATIS, ISTISNA, TEVKIFAT, TEVKIFATIADE, IADE ve IHRACKAYITLI gibi fatura tiplerinden biri seçilebiliyor.

Bu yapı, tıbbi cihazların e-Fatura içerisindeki teknik tanımlamasının standartlaştırılmasını amaçlıyor.

Aynı Faturada Başka Ürünler de Olabilecek

Haziran 2025'te yayımlanan 1.2 versiyonunda dikkat çeken değişikliklerden biri de ÜTS veya İTS kapsamında olmayan ürün ve hizmetlerin aynı faturada gösterilebilmesine ilişkin açıklamanın eklenmesi oldu.

Buna göre mükellefler, İTS ve ÜTS üzerinden bildirilen ürünlerin yanında takip sistemi kapsamında olmayan başka ürün veya hizmetleri de aynı faturada gösterebilecek.

Bu tür ürün veya hizmetler için teknik yapıda schemeID alanında “DIGER” seçeneği kullanılacak ve ilgili ID alanına 1111111111 yazılacak.

Bu değişiklik neden önemli? Çünkü optisyenlik müesseselerinde tıbbi cihaz niteliğindeki ürünlerin yanında farklı mal veya hizmetlerin de aynı faturada yer aldığı durumlarda, bunların teknik olarak birbirinden ayrıştırılması sağlanıyor.

Mesele Sadece Muhasebe Değil

Optisyenlik müesseseleri açısından düzenlemenin en önemli taraflarından biri, değişikliğin yalnızca muhasebe birimini ilgilendirmemesi.

Kullanılan optik mağaza programı, stok sistemi, ÜTS bağlantısı ve e-Fatura entegrasyonunun birlikte çalışması gerekiyor.

Çünkü GİB’in istediği bilgiler ürünün teknik kimliğiyle ilgili. Bu nedenle ürün bilgilerinin işletmenin stok sisteminden veya ilgili yazılımdan doğru şekilde alınarak e-Faturanın XML yapısına aktarılması gerekiyor.

Optisyenler açısından kritik nokta: Kullanılan yazılımın yalnızca normal e-Fatura kesebilmesi yeterli olmayabilir. ÜTS kapsamındaki tıbbi cihaz bilgilerini GİB’in istediği teknik formatta e-Faturaya aktarabilmesi gerekiyor.

ÜTS ile e-Fatura Arasındaki Bağ Güçleniyor

TİTCK’nın resmi açıklamalarına göre ÜTS, tıbbi cihazların üretim veya ithalatından başlayarak son kullanıcıya kadar izlenebilirliğini sağlamak amacıyla kullanılıyor.

ÜTS’nin birçok dış sistemle entegrasyonu da bulunuyor. TİTCK, sistemin amacı arasında ürün kimliğinin, ürün hareketlerinin ve ürünün piyasadaki geçmişinin takip edilebilmesini sayıyor.

GİB’in e-Fatura teknik düzenlemesi ise bu izlenebilirliğin elektronik fatura tarafındaki teknik altyapısını güçlendiren önemli adımlardan biri olarak öne çıkıyor.

Böylece tıbbi cihazın yalnızca ÜTS'deki hareketinin değil, satışa ilişkin elektronik belgedeki teknik bilgilerinin de standartlaştırılması hedefleniyor.

Optisyenlik Müesseseleri Şimdi Ne Yapmalı?

1 Ekim 2026 yaklaşırken optisyenlik müesseselerinin son haftalara bırakmaması gereken bazı kontroller bulunuyor.

1. Yazılım firmasından bilgi alınmalı: Kullanılan optik programın GİB’in “İlaç ve Tıbbi Cihaz Teslimlerine İlişkin Fatura Teknik Kılavuzu”na uyumlu olup olmadığı sorulmalı.

2. e-Fatura entegratörü kontrol edilmeli: Kullanılan özel entegratör veya e-Fatura hizmet sağlayıcısının gerekli teknik geliştirmeleri tamamlayıp tamamlamadığı öğrenilmeli.

3. ÜTS bilgilerinin doğruluğu kontrol edilmeli: Ürünlerin ÜTS kayıtları ve ürün kimlik bilgilerinin doğru olması büyük önem taşıyor.

4. Test faturası oluşturulmalı: Sistemlerin gerçek uygulama öncesinde test edilmesi, son günlerde yaşanabilecek teknik problemlerin önüne geçebilir.

5. Stok ve e-Fatura entegrasyonu incelenmeli: Ürün bilgilerinin stok sisteminden e-Fatura XML'ine doğru aktarılıp aktarılmadığı kontrol edilmeli.

SON HAFTALAR: Teknik bir düzenleme olması nedeniyle son günlerde yapılacak yazılım değişiklikleri işletmeler açısından risk oluşturabilir. Optisyenlerin kullandıkları sistemlerin uyumluluğunu şimdiden kontrol etmeleri önem taşıyor.

Daha Önce Süre Uzatılmıştı

Bu düzenlemenin uygulanma sürecinde daha önce de süre değişiklikleri yapıldı.

İlk duyuruda teknik geliştirmelerin 24 Ocak 2025 tarihine kadar yapılması öngörülmüş, daha sonra süre 30 Haziran 2025'e uzatılmıştı.

30 Haziran 2025 tarihli GİB duyurusuyla kılavuz güncellendi ve genel mükellefler için farklı bir takvim oluşturulurken eczaneler ve optisyenlik müesseseleri için 1 Ekim 2026 tarihi belirlendi.

Bu nedenle sektör açısından 1 Ekim 2026 tarihi, daha önceki ertelemelerden sonra belirlenen özel uyum tarihi olarak öne çıkıyor.

Şimdi Gözler 1 Ekim 2026’da

Bugün itibarıyla optisyenlik müesseselerinin önünde yaklaşık 24 takvim günü bulunuyor.

Mevcut resmi takvim değişmediği ve yeni bir erteleme açıklanmadığı takdirde, 1 Ekim 2026 itibarıyla GİB’in teknik kılavuzunda belirtilen geliştirmelerin tamamlanmış olması gerekiyor.

Şu aşamada sektör açısından en önemli konu, “süre yeniden uzatılır mı?” beklentisiyle hazırlıkların ertelenmemesi.

Çünkü yeni bir erteleme kararı alınmadığı sürece geçerli olan tarih 1 Ekim 2026.

Optisyenlere önemli hatırlatma:

Kullandığınız optik yazılımın ve e-Fatura sisteminizin yeni teknik yapıya hazır olup olmadığını bugün kontrol edin. Özellikle ÜTS kapsamındaki ürünlerin ÜNO, LNO, SNO ve URT gibi bilgilerinin e-Fatura sistemine doğru şekilde aktarılabildiğinden emin olun.

Bu Bir “Karekod” Düzenlemesi Değil

Sektörde zaman zaman e-Fatura, ÜTS ve karekod konuları birbirine karıştırılabiliyor. Ancak burada söz konusu olan düzenlemenin temel konusu e-Faturanın teknik/XML yapısında tıbbi cihaz bilgilerinin belirlenen alanlarda gönderilmesi.

Dolayısıyla optisyenlerin yalnızca faturanın görselinde yeni bir alan veya karekod bulunup bulunmadığına bakması yeterli değil. Asıl önemli olan, elektronik faturanın teknik yapısının GİB’in kılavuzunda belirtilen kurallara uygun oluşturulması.

GİB Duyurusu

İlaç ve Tıbbi Cihaz Teslimlerine ilişkin Fatura Teknik Kılavuzu Duyurusu

İlaç ve Tıbbi Cihaz Teslimlerine ilişkin Fatura Teknik Kılavuzu için tıklayınız.

Optisyenlik müesseseleri için e-Fatura konusunda yeni bir dönem yaklaşırken geri sayım başladı. GİB’inevcut takvimine göre 1 Ekim 2026 kritik tarih olarak duruyor. ÜTS kapsamındaki tıbbi cihazların e-Faturalarda teknik olarak doğru biçimde tanımlanmasını öngören sistem, optik sektörünün stok, ÜTS ve elektronik fatura süreçlerini birbirine daha sıkı bağlayacak.

Yeni bir erteleme açıklanmadığı sürece: 1 Ekim 2026.

Optisyenlik müesseselerinin son günleri beklemeden yazılım ve e-Fatura sistemlerinin uyumluluğunu kontrol etmesi gerekiyor.