Avrupa'da 2025 yılında 5,9 milyar düşük değerli e-ticaret ürünü sınırları aştı. Almanya'nın gözlükçülük meslek kuruluşu ZVA, yurt dışından doğrudan tüketiciye gönderilen numaralı gözlüklerde daha etkili denetim istiyor. Türkiye'de ise yurt dışı e-ticaret gönderilerinin gümrük prosedürleri 2026 yılında önemli ölçüde değişti.

Uluslararası e-ticaretin büyümesi, gözlük sektöründe ürün güvenliği ve adil rekabet tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Almanya'nın gözlükçülük meslek kuruluşu Zentralverband der Augenoptiker und Optometristen (ZVA), Avrupa Birliği dışındaki ülkelerden internet platformları aracılığıyla tüketicilere doğrudan gönderilen numaralı gözlüklerin daha etkili denetlenmesi çağrısında bulundu.

ZVA'ya göre Almanya'daki gözlükçülük işletmeleri, ürünlerin üretimi ve satışı sırasında çeşitli teknik, belgelendirme ve bilgilendirme yükümlülüklerini yerine getiriyor. Buna karşılık, uluslararası platformlardan doğrudan tüketicilere gönderilen ürünlerde aynı kurallara uyulup uyulmadığının yeterince denetlenememesi, hem tüketici güvenliği hem de rekabet koşulları bakımından soru işaretleri yaratıyor.

5,9 Milyar Ürün, 387 Bin Kontrol ve Müdahale

Avrupa Komisyonunun açıkladığı verilere göre, 2025 yılında Avrupa Birliği'ne yaklaşık 5,9 milyar düşük değerli e-ticaret ürünü girdi. Aynı dönemde ürün uygunluğuyla ilgili 387.588 gümrük kontrolü veya müdahalesi kaydedildi.

Bu iki rakamın karşılaştırılması, bir milyon ithalat kalemi başına yaklaşık 65 müdahaleye, başka bir ifadeyle yaklaşık 15.400 kalemde bir müdahaleye karşılık geliyor.

Buna rağmen veriler, hızla büyüyen e-ticaret hacminin gümrük ve piyasa gözetimi sistemleri üzerinde oluşturduğu baskıyı ortaya koyuyor.

ZVA Ne İstiyor?

Alman meslek kuruluşu, Avrupa Birliği dışından doğrudan tüketicilere gönderilen ürünlerde mevcut ürün güvenliği ve tıbbi cihaz mevzuatının daha etkili uygulanmasını talep ediyor.

Kuruluşa göre tüketici güvenliği ile adil rekabet birbirinden ayrı düşünülemez. Kurallara uygun çalışmak için yatırım yapan işletmelerin, aynı pazarda faaliyet gösteren diğer satıcılar karşısında dezavantajlı duruma düşmemesi gerekiyor.

Avrupa'da Gümrük Kuralları da Değişiyor

Avrupa Birliği, düşük değerli e-ticaret gönderilerinin artması üzerine gümrük sisteminde yeni düzenlemelere yöneldi. Avrupa Komisyonunun açıklamasına göre, 1 Temmuz 2026 itibarıyla 150 avroya kadar olan ilgili e-ticaret gönderilerinde gümrük vergisi muafiyeti kaldırılarak geçici 3 avroluk gümrük vergisi uygulaması başlatıldı.

AB'nin gümrük reformu, sınır ötesi e-ticaretin daha iyi izlenmesini, risk analizlerinin geliştirilmesini ve mevzuata aykırı ürünlerle daha etkili mücadele edilmesini amaçlıyor.

Bu düzenlemeler ürün güvenliği denetiminin yerini almıyor. Gümrük vergisinin tahsil edilmesi, bir ürünün teknik düzenlemelere veya tıbbi cihaz mevzuatına uygun olduğunun tek başına kanıtı değil.

Türkiye'de de Önemli Bir Değişiklik Yürürlüğe Girdi

Türkiye'de Ticaret Bakanlığının 7 Ocak 2026 tarihli açıklamasına göre, 1 Şubat 2026'dan itibaren yurt dışı e-ticaret platformlarından gerçek kişiler adına gelen ürünlerde, eşyanın değeri ne olursa olsun basitleştirilmiş gümrük beyannamesi uygulamasına son verildi.

Düzenleme, yurt dışından internet alışverişini bütünüyle yasaklamıyor; bu kapsamdaki ürünlerin normal ithalat prosedürlerine tabi olmasını öngörüyor. Ticaret Bakanlığı, kararın gerekçeleri arasında ürün güvenliği ve teknik mevzuata uyum konusundaki endişeleri de gösterdi.

Ancak Türkiye'ye yurt dışından gönderilen numaralı gözlüklerin kaçının denetlendiğini ve bu ürünlerde ne oranda uygunsuzluk tespit edildiğini ortaya koyan, gözlük özelinde doğrulanmış güncel bir istatistik bulunmuyor.

Türkiye'deki Optisyenlik Müesseseleri Açısından Neden Önemli?

Türkiye'de numaralı gözlük camlarının internet üzerinden tüketiciye satışına ilişkin mevzuat hükümleri bulunuyor. TİTCK'nin ilgili kılavuzunda, optisyenlik müesseselerinin internet aracılığıyla tüketiciye yönelik belirli numaralı gözlük ürünlerini satmasına ilişkin yasak açıkça yer alıyor.

Bununla birlikte, Türkiye'de faaliyet gösteren bir optisyenlik müessesesinin internetten satışına ilişkin kurallarla yurt dışında yerleşik bir platformdan bireysel sipariş verilmesinin hukuki değerlendirmesi aynı değil. Ürünün niteliği, ithalat yöntemi ve uygulanabilir mevzuat birlikte ele alınmalı.

Bu sorunun yanıtı yalnızca gümrük işlemleriyle sınırlı değil. Tüketicinin güvenliği, ürünün teknik uygunluğu ve piyasada faaliyet gösteren işletmelerin adil rekabet koşulları da değerlendirmeye dahil edilmeli.

Tüketici Güvenliği ve Adil Rekabet Birlikte Ele Alınmalı

ZVA'nın çağrısı, internetten gözlük alışverişinin tümüyle yasaklanması talebi değil. Asıl vurgu, ürünlerin nereden satın alındığına bakılmaksızın yürürlükteki güvenlik kurallarının etkili biçimde uygulanması üzerinde.

Türkiye'de de yurt dışı e-ticaret gönderilerine yönelik gümrük prosedürlerinin değişmiş olması, konunun sektör açısından yakından izlenmesini gerektiriyor. Bununla birlikte, Türkiye'deki uygulamanın yeterliliği hakkında kesin bir sonuca varmak için gözlük özelindeki denetim verilerine ve ilgili kurumların açıklamalarına ihtiyaç var.

-- İLGİLİ HABER

Avrupa da Optik Sektöründe Birleşme ve Satın Alma Patlaması

-- İLGİLİ GALERİ

Avrupa Optik Liderleri Londra’da Buluştu! Yeni Standartlar İş Modellerini Değiştiriyor