Marmara Denizi’nde deniz canlılarını tehdit eden kaybolmuş veya terk edilmiş balık ağları, geri dönüşüm yoluyla güneş gözlüğü üretiminde değerlendirilecek. DP World ile Deniz Yaşamını Koruma Derneği iş birliğinde yürütülen proje, deniz kirliliğiyle mücadeleyi gözlük üretimiyle buluşturuyor.

Anadolu Ajansının 26 Ekim 2026 tarihli haberine göre, doğada yaklaşık 200 yıl boyunca çözünmeden kalabilen “hayalet ağlar”, deniz tabanında uzun süre varlığını koruyarak deniz canlıları için tehlike oluşturuyor.

55 metre derinlikte hayalet ağ bulundu

Deniz Yaşamını Koruma Derneği ekipleri, terk edilmiş ağların yerlerini ihbarlar, teknolojik imkânlar, deniz haritaları ve yerel bilgi birikiminden yararlanarak belirliyor. Ardından ağlar, deniz tabanından dikkatli operasyonlarla çıkarılıyor.

Özellikle İstanbul ve Adalar çevresindeki derin sularda sürdürülen çalışmalarda 50 metrenin üzerindeki derinliklerde bulunan ağlara ulaşıldı. Adalar açıklarında 55 metre derinlikte de bir hayalet ağ tespit edildi.

Çıkarılan ağların ağırlığı, boyutu ve bulunduğu konum kayıt altına alınıyor. Bu verilerin, kaybolan av araçlarının deniz tabanında hangi bölgelerde biriktiğinin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olması amaçlanıyor.

Operasyonlardan birinde deniz yüzeyine çıkarılan malzemeler arasında üç vatoz yumurta kesesi de bulundu. Ekipler, keseleri fark eder etmez yeniden denize bıraktı.

Gözlük çerçevesine denizden geldiği yer işlenecek

Denizden çıkarılan ağlar geri dönüşüm sürecinden geçirilerek plastik granüllere dönüştürülecek. Elde edilen malzeme, özel tasarım güneş gözlüklerinin çerçevelerinin üretiminde kullanılacak.

Proje yalnızca atıkların geri kazanılmasıyla sınırlı kalmıyor. Balıkçı topluluklarıyla yürütülecek farkındalık faaliyetleriyle balıkçılık ekipmanlarının denizde kaybolmasının veya terk edilmesinin önüne geçilmesi de hedefleniyor.

Hayalet ağlardan gözlük üretimi daha önce de gündeme gelmişti

Türkiye’de denizden çıkarılan hayalet ağların güneş gözlüğü üretiminde değerlendirilmesi daha önce de uygulanan bir yaklaşım oldu. Deniz Yaşamını Koruma Derneği, 27 Mart 2025 tarihli açıklamasında yürütülen çalışma kapsamında, Marmara Denizi’nden çıkarılan ağların geri dönüştürülerek güneş gözlüğü üretiminde kullanılmaya başlandığını duyurmuştu.

Derneğin 2026 yılına ilişkin paylaşımlarında Valmira iş birliğiyle sürdürülen “From Net to Next” projesi de yer aldı. Bu çalışmalar, geri dönüştürülmüş malzemelerin gözlük üretiminde değerlendirilmesine yönelik farklı iş birliklerinin bulunduğunu gösteriyor.

Hayalet ağların güneş gözlüğüne dönüştürülmesi, çevresel atıkların yeniden kullanılabilir ham maddeye kazandırılması açısından dikkat çekici bir örnek oluşturuyor. Bununla birlikte, sürdürülebilirliğin kalıcı etkisi yalnızca atıkların toplanmasına değil, denizlere yeni ağların bırakılmasının önlenmesine ve geri dönüşüm süreçlerinin etkinliğine de bağlı.