EKONOMİK KRİZ ESNAFI VURUYOR. 5 AYDA 53 BİN ESNAF KEPENK İNDİRDİ
2022'den Bu Yana 558 Bin Esnaf İş Hayatından Koptu
ESNAFIN MÜCADELESİ HER GEÇEN GÜN AĞIRLAŞIYOR
Türkiye ekonomisinde yaşanan yüksek enflasyon ve faiz baskısı, özellikle küçük işletmeleri derinden etkiliyor. Bir tarafta artan kira giderleri, yükselen enerji maliyetleri ve personel harcamaları, diğer tarafta finansmana erişimde yaşanan güçlükler, binlerce esnafı faaliyetlerine son verme noktasına getiriyor.
TESK tarafından yayımlanan verilere göre, 2026 yılının Ocak-Mayıs döneminde 121 bin 261 iş yerinin sicil kaydı yapılırken, aynı dönemde 53 bin 88 esnaf faaliyetlerini sonlandırdı. Böylece her gün ortalama 354 esnaf iş hayatından kopmuş oldu.
2022'DEN BU YANA 558 BİN ESNAF KAPISINA KİLİT VURDU
Veriler, son yıllarda yaşanan ekonomik sıkıntının boyutlarını da ortaya koyuyor. 2022 yılından bu yana faaliyetlerini sonlandıran esnaf sayısı 558 bin 181'e ulaştı.
Geçtiğimiz yıl boyunca faaliyetini sonlandıran esnaf sayısı 120 bin 423 olarak kayıtlara geçmişti. 2026 yılının henüz ilk beş ayında ise bu rakamın yaklaşık yüzde 44'üne ulaşılmış olması, yıl sonuna ilişkin endişeleri artırıyor.
DİKKAT ÇEKEN RAKAM
53 bin 88 esnafın beş ay içerisinde faaliyetlerini sonlandırmış olması, her gün 354 iş yerinin ekonomiden çekildiğini gösteriyor. Mevcut tablo devam ettiği takdirde, yıl sonunda kapanan iş yeri sayısının geçtiğimiz yılı aşabileceği değerlendiriliyor.
AYLIK KAPANIŞ RAKAMLARI ENDİŞE VERİYOR
2026 yılının ilk beş ayında faaliyetlerini sonlandıran esnaf sayıları ise şu şekilde gerçekleşti:
- Ocak: 12 bin 736
- Şubat: 11 bin 617
- Mart: 9 bin 802
- Nisan: 11 bin 699
- Mayıs: 7 bin 234
Ayrıca yılın ilk dört ayında 11 bin 2 esnaf, mesleğini tamamen bırakarak yılların emeğine veda etti.
EN FAZLA KAPANIŞ BÜYÜKŞEHİRLERDE YAŞANDI
Esnaf iş yerlerinin açılış ve kapanışlarında ilk sıraları yine büyükşehirler aldı. İstanbul, 17 bin 126 yeni iş yeri kaydı ve 6 bin 309 kapanan iş yeri ile listenin ilk sırasında yer aldı.
İstanbul'u sırasıyla İzmir, Antalya, Ankara ve Bursa takip etti.
- İstanbul: 6 bin 309 kapanış
- İzmir: 3 bin 711 kapanış
- Antalya: 2 bin 876 kapanış
- Ankara: 2 bin 795 kapanış
- Bursa: 2 bin 393 kapanış
Sadece Mayıs ayında ise İstanbul'da 954, İzmir'de 556, Antalya'da 389, Ankara'da 375 ve Bursa'da 312 esnaf iş yeri faaliyetlerini sonlandırdı.
ESNAF DESTEK BEKLİYOR
Küçük esnaf, ekonomik koşulların hafifletilmesine yönelik yeni destek paketleri beklerken, ekonomi yönetiminin şu an için esnafa yönelik kapsamlı bir destek çalışması bulunmuyor.
Uzmanlar, özellikle küçük sermayeli işletmelerin ayakta kalabilmesi için düşük faizli kredi imkânları, vergi ve SGK primlerinde kolaylaştırıcı düzenlemeler ile finansmana erişimi destekleyecek yeni mekanizmaların önemine dikkat çekiyor.
OPTİK SEKTÖRÜ DE BU TABLODAN ETKİLENİYOR
Türkiye genelinde faaliyet gösteren binlerce optik müessesesi de artan işletme maliyetleri, yükselen kira bedelleri ve azalan tüketici alım gücünden doğrudan etkileniyor.
Özellikle son dönemde vatandaşların gözlük ve kontakt lens alışverişlerini ertelemeye başlaması, sektör temsilcilerinin dile getirdiği önemli sorunlardan biri olarak öne çıkıyor. Ekonomik daralma, yalnızca esnafın değil, vatandaşların temel sağlık ürünlerine erişimini de dolaylı olarak etkiliyor.
BORÇLAR TAKSİTLENDİRİLECEK ANCAK FAİZ YÜKÜ DEVAM EDİYOR
TBMM'den geçen düzenlemeyle kamu borçlarına 72 aya kadar taksitlendirme imkânı getirildi. Buna göre, vadesi geçmiş vergi borçları için başvurular 31 Ağustos tarihine kadar yapılabilecek.
Borçlar mali duruma göre 36, 48 veya 72 aya kadar yapılandırılabilecek. Ancak uygulanacak yıllık yüzde 29 oranındaki tecil faizi, birçok esnaf açısından önemli bir mali yük oluşturmaya devam edecek.
Her ne kadar bu oran mevcut yüzde 39'luk cari tecil faizinin altında tutulmuş olsa da, küçük işletmelerin önemli bir bölümünün yeni borç yükü altına girmeden faaliyetlerini sürdürmekte zorlandığı ifade ediliyor.
2026 yılına ilişkin ekonomik göstergeler, küçük esnaf açısından zorlu bir dönemin devam ettiğine işaret ediyor. Uzmanlar ise, sürdürülebilir destek politikalarının hayata geçirilmemesi halinde kepenk indiren esnaf sayısındaki artışın yılın ikinci yarısında da devam edebileceği görüşünde.
