Sağlık Kotaya Bağlandığında! Reçete Enflasyonu ve Ciro Baskısının Kıskacındaki Tüketici

Avrupa’da Optometri sisteminin yasal olarak kabul edildiği ülkeler ile bu sisteme direnç gösteren ülkeler arasında çok ciddi bir çatışma ve tecrübe farkı bulunuyor. Optometri uygulamalarının serbest olduğu İngiltere veya İskandinav ülkeleri gibi yerlerde zaman içinde yaşanan olumsuzluklar, sistemin zayıf noktalarını net bir şekilde ortaya koymuştur.

1. Teşhis Boşluğu ve Tıbbi Hatalar (Malpraktis)

Optometristlerin tıp eğitimi (oftalmoloji) almamış olması, Avrupa genelinde en çok can yakan ve hukuki davalara konu olan olumsuzlukların başında geliyor.

• "Cam Numarası" Arkasına Gizlenen Körlük Riski: İngiltere’de (UK) yaşanan ve sektörel davalara konu olan en büyük sorunlardan biri, hastanın basit bir görme azlığı şikayetiyle zincir bir optik mağazasındaki Optometriste gitmesidir. Optometrist hastaya yeni bir cam reçete edip gönderir; ancak görme azlığının asıl sebebi kırılma kusuru değil, sinsice ilerleyen Glokom (Göz Tansiyonu) veya Retina Dekolmanı (yırtılması) başlangıcıdır. Tıp eğitimi almayan bir uzmanın bu patolojileri gözden kaçırması, hastaların kalıcı görme kayıpları yaşamasına ve sonrasında büyük tazminat davalarının açılmasına neden olmaktadır.

• Çocuklarda Şaşılık ve Ambliyopi (Göz Tembelliği) Gecikmeleri: Avrupa’da çocukların doğrudan Optometristler tarafından muayene edilmesi, gizli şaşılık veya göz tembelliği gibi erken yaşta müdahale edilmesi gereken tıbbi durumların atlanmasına yol açabilmektedir. Göz kasları ve sinirsel gelişim konusundaki uzmanlık eksikliği, çocukların tedavi edilebilir yaş sınırını (genellikle 7-9 yaş) kaçırmasıyla sonuçlanmaktadır.

2. Ticari Baskı ve Reçete Enflasyonu

Optometri sisteminin uygulandığı Avrupa ülkelerinde, sağlık hizmeti perakende ticaretin bir parçası haline gelmiştir.

• Gereksiz Reçete Yazımı (Ticari Kota Baskısı): Büyük küresel optik zincirlerinin bünyesinde çalışan Optometristler, mağaza yönetiminin ciro ve satış kotalarına tabidir. İngiltere ve bazı Avrupa ülkelerindeki tüketici hakları raporlarında, Optometristlerin maaş primlerini artırmak ya da mağaza hedeflerini tutturmak adına, aslında gözlük takmasına hiç gerek olmayan ya da göz numarası çok az değişmiş (örneğin 0.25 derece) hastalara zorlama reçeteler yazdığı tespit edilmiştir. Bu durum halk sağlığını korumaktan ziyade, tüketiciyi gereksiz harcamaya zorlamaktadır.

3. Sağlık Sisteminde "Yalancı Güven" Duygusu

• Hekim Randevularının Aksatılması: Avrupa'daki sistemde vatandaşlar, optik mağazasında "göz muayenesi" olduklarında, gözlerinin tamamen sağlıklı olduğunu varsayarlar. Oysa yapılan işlem çoğunlukla sadece bir refraksiyon (kırma kusuru) ölçümüdür. Bu yalancı güven duygusu, hastaların asıl gitmeleri gereken kapsamlı göz hekimi taramalarını yıllarca ertelemelerine neden olur. Bu durum, Avrupa'daki sistemin en sinsi halk sağlığı tehditlerinden biridir.

4. Fransa ve Yunanistan Örneği: Sisteme Karşı "Korumacı" Direniş

Avrupa Birliği (AB) üyesi olmalarına rağmen, Optometrinin yarattığı bu olumsuzlukları gören bazı ülkeler sisteme çok sert yasaklar getirmiştir.

• Fransa (L'Acte Médical Yasası): Fransa, halk sağlığını korumak ve teşhis hakkını ticaretten tamamen ayırmak için "Clausus Medicus" (Tıbbi Fiil) ilkesini çok katı uygular. Fransa'da göz muayenesi yapmak, reçete yazmak ve tanı koymak tamamen tıp doktorlarının (oftalmolog) tekelindedir. Optometristlerin bağımsız klinikler açmasına veya mağazalarda muayene yapmasına izin verilmez.

• Yunanistan: Yunanistan da benzer şekilde Optometri eğitimini ve uygulamalarını resmi sağlık sistemine entegre etmeyi reddetmiş, göz sağlığı kontrolünü tamamen tıp fakültesi mezunu göz hekimlerine bırakmıştır.

Ticari odaklı perakendecilik

Sonuç Olarak; Avrupa'daki pratikler göstermiştir ki, Optometri ne zaman serbest bırakılsa, sistem hızla "ticari odaklı perakendeciliğe" evrilmektedir. Bağımsız esnaf zincir mağazaların altında ezilmekte, tüketici ise hem gereksiz harcamalara maruz kalmakta hem de derin medikal teşhislerden mahrum bırakılarak sağlığını riske atmaktadır.