AVRUPA'DA KONTAKT LENS İNTERNETTEN NASIL SATILIYOR?
TÜRKİYE AYNI MODELİ Mİ BENİMSİYOR?
3 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni düzenleme ile birlikte reçeteli kontakt lenslerin belirli şartlar altında internet üzerinden satışına izin verilmesi, optik sektöründe uzun yıllardır devam eden tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Düzenleme kamuoyunda farklı şekillerde değerlendirilirken, en çok sorulan sorulardan biri şu oldu: Türkiye, Avrupa Birliği'nin uyguladığı modele mi geçiyor? OptisyeninSesi.com olarak Avrupa'daki uygulamaları, hukuki altyapıyı ve Türkiye'nin yeni düzenlemesini mercek altına aldık.
İnternetten kontakt lens satışı konusu ilk bakışta yalnızca elektronik ticaretin gelişmesiyle ilgili gibi görünse de, işin merkezinde aslında hasta güvenliği, tıbbi cihaz mevzuatı ve optisyenlik mesleğinin geleceği bulunuyor. Avrupa Birliği ülkeleri uzun yıllardır bu konuda farklı uygulamalar geliştirmiş durumda. Ancak ortak noktaları dikkat çekiyor: Hiçbir ülkede internet satışı tamamen kontrolsüz şekilde yürütülmüyor.
MDR Gerçekte Ne Getirdi?
Avrupa Birliği'nin 2021 yılında tam olarak yürürlüğe giren Medical Device Regulation (MDR 2017/745) düzenlemesi, birçok kişinin düşündüğünün aksine internetten tıbbi cihaz satışını yasaklayan bir sistem değil. MDR'nin temel amacı; tıbbi cihazların üretiminden son kullanıcıya ulaşmasına kadar geçen tüm sürecin güvenli, izlenebilir ve kayıt altında tutulmasını sağlamak.
Başka bir ifadeyle Avrupa Birliği'nin yaklaşımı "internetten satış yapılamaz" anlayışı değil; "internetten satış yapılabilir ancak hasta güvenliği hiçbir aşamada riske atılamaz" ilkesine dayanıyor.
İnternetten satış serbest olabilir. Ancak reçete doğrulaması, ürün güvenliği, izlenebilirlik ve hasta bilgilendirmesi zorunludur.
Almanya'da Sistem Nasıl İşliyor?
Avrupa'nın en büyük optik pazarlarından biri olan Almanya'da kontakt lensler uzun yıllardır internet üzerinden satılıyor. Ancak bu durum optisyenlik müesseselerinin önemini azaltmış değil.
İlk kontakt lens uygulaması, göz muayenesi ve kullanıcı eğitimi hâlâ sağlık hizmetinin önemli bir parçası olarak görülüyor. İnternet üzerinden satış yapan firmalar ise reçete doğrulaması, müşteri kayıt sistemi, ürün takibi ve şikâyet yönetimi gibi süreçleri dijital olarak yürütüyor.
Dolayısıyla Almanya'da dijital satış ile yüz yüze sağlık hizmeti birlikte yürütülen iki tamamlayıcı sistem olarak kabul ediliyor.
Hollanda Dijitalleşmede Avrupa'nın Öncülerinden
Hollanda'da internet üzerinden kontakt lens satışı oldukça yaygın. Birçok kullanıcı düzenli abonelik sistemiyle lenslerini belirli aralıklarla internet üzerinden temin ediyor.
Ancak ilk lens uygulaması çoğunlukla uzman kontrolünde gerçekleştiriliyor. Sonraki siparişlerde ise dijital sistem devreye giriyor. Böylece hem hasta güvenliği korunuyor hem de kullanıcıya kolaylık sağlanıyor.
- İlk uygulama uzman kontrolünde
- Sonraki siparişler internetten
- Elektronik kayıt sistemi
- Düzenli kullanıcı takibi
Fransa ve İtalya Daha Temkinli
Fransa'da internet satışı mümkün olmakla birlikte sağlık otoriteleri tüketicinin doğru bilgilendirilmesine büyük önem veriyor. Reklam kuralları, tüketici hakları ve ürün güvenliği birlikte değerlendiriliyor.
İtalya'da ise internet üzerinden satış yapan işletmeler yalnızca elektronik ticaret kurallarına değil, aynı zamanda tıbbi cihaz mevzuatına ve tüketici hukukuna da uymak zorunda.
Her iki ülkede de internet satışı sağlık hizmetinin alternatifi olarak değil, onu tamamlayan bir sistem olarak görülüyor.
İngiltere Brexit Sonrasında Ne Yapıyor?
Avrupa Birliği'nden ayrılmış olmasına rağmen İngiltere de internet üzerinden kontakt lens satışına izin veriyor. Ancak satışlar sıkı piyasa gözetimi ve ürün güvenliği kuralları çerçevesinde gerçekleştiriliyor.
Dolayısıyla Avrupa'nın genel yaklaşımı değişmiyor. İnternet satışı mümkün ancak denetim vazgeçilmez kabul ediliyor.
- Hasta güvenliği
- Reçete doğrulaması
- Ürün izlenebilirliği
- Kayıt sistemi
- Mesleki danışmanlık
Hiçbir ülkede internet satışı tamamen başıboş bırakılmış değildir.
Türkiye Avrupa Modeline mi Yaklaşıyor?
3 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik incelendiğinde Türkiye'deki sistemin de benzer ilkeler üzerine kurulduğu görülüyor.
Yeni düzenlemeye göre internet üzerinden satış yalnızca yetkili optisyenlik müesseseleri tarafından yapılabilecek. Satış için geçerli hekim reçetesi aranacak ve TİTCK tarafından belirlenen teknik şartlara uyulacak.
Bu yönüyle bakıldığında Türkiye'nin de kontrolsüz elektronik ticaret yerine kayıt altına alınan dijital satış modelini tercih ettiği görülüyor.
Bugüne kadar ne Sağlık Bakanlığı ne de Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından "bu düzenleme Avrupa Birliği MDR uyumu kapsamında yapılmıştır" şeklinde resmî bir açıklama bulunmuyor. Bu nedenle düzenlemenin doğrudan MDR nedeniyle yapıldığını söylemek mümkün değil. Ancak son yıllarda Türkiye'nin tıbbi cihaz mevzuatını Avrupa Birliği standartlarına uyumlu hale getirme yönünde attığı adımlar, sektörün bu değerlendirmeyi yapmasına neden oluyor.
Asıl Tartışma Şimdi Başlıyor
Avrupa örnekleri gösteriyor ki internetten kontakt lens satışı tek başına optisyenlik mesleğinin sonu anlamına gelmiyor. Ancak bu sistemin sağlıklı işleyebilmesi için danışmanlık hizmetinin, ilk uygulamanın, hasta bilgilendirmesinin ve mesleki sorumluluğun güçlü şekilde korunması gerekiyor.
Türkiye açısından da bundan sonraki süreçte asıl tartışma internetten satışın yapılıp yapılmaması değil; dijitalleşme ile halk sağlığının nasıl dengeleneceği olacak.
"Güvenli, kayıtlı ve denetlenebilir dijital satış" modelidir.
Türkiye'nin yeni düzenlemesinin uygulama sonuçları ise önümüzdeki süreçte sektör tarafından yakından takip edilecek.
