Göz Sağlığı ve Optisyenlik Çalıştayı'nın Bilimsel Sonuç Raporu Yayımlandı

07 Temmuz 2026 tarihinde İzmir Ticaret Odası'nda gerçekleştirilen Göz Sağlığı ve Optisyenlik Çalıştayı'nın ardından hazırlanan kapsamlı sonuç ve bilimsel çalışma raporu kamuoyuyla paylaşıldı. Çalıştay, yalnızca mevcut sorunların değerlendirildiği bir toplantı olmanın ötesinde; akademisyenler, optisyenler, sektör temsilcileri ve hukuk danışmanlarının ortak katkısıyla geleceğe yönelik bilimsel araştırma planlarının oluşturulduğu önemli bir platform olma özelliği taşıyor.

Raporda yer alan değerlendirmelere göre çalıştayın temel amacı; göz sağlığını ilgilendiren güncel konuları bilimsel veriler ışığında ele almak, ulusal çalışma komisyonlarına katkı sunmak ve optisyenlik mesleğinin bilimsel altyapısını güçlendirecek araştırmalara zemin hazırlamak olarak ifade edildi.

Mavi Işık Korumalı Camlar İçin Bağımsız Laboratuvar Araştırması Başlıyor

Çalıştay raporunun en dikkat çeken bölümlerinden biri mavi ışık korumalı gözlük camları ve güneş gözlüklerine yönelik planlanan bilimsel araştırmalar oldu. Raporda, son yıllarda yaygınlaşan bu ürünlerin performanslarının yalnızca üretici beyanlarıyla değerlendirilmesinin yeterli olmadığı, bağımsız laboratuvar analizleriyle bilimsel olarak incelenmesi gerektiği vurgulanıyor.

Rapora göre mavi ışık filtreli gözlük camlarının dijital göz yorgunluğu, uyku düzeni veya makula sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel kanıtlar halen kesinleşmiş değil. Bu nedenle çalıştay katılımcıları, herhangi bir ürünün klinik faydasını peşinen kabul etmek yerine, optik özelliklerinin tarafsız laboratuvar ortamında ölçülmesini esas alan bir araştırma modeli oluşturdu.

Hazırlanacak çalışma kapsamında numunelerin kodlanması, spektrofotometrik analizlerin gerçekleştirilmesi, elde edilen verilerin ulusal ve uluslararası standartlarla karşılaştırılması ve sonuçların akademik yayınlara dönüştürülmesi hedefleniyor.

Raporda ayrıca kaçak veya standarda uygun olmayan ürünlerin de aynı bilimsel yöntemlerle incelenmesi gerektiği belirtilirken, Türk Oftalmoloji Derneğinden bilimsel görüş alınmasının planlandığı ifade ediliyor.

Üç Aşamalı Bilimsel Araştırma Planı Hazırlandı

Çalıştay sonunda yalnızca değerlendirmeler yapılmakla kalınmadı, aynı zamanda ayrıntılı bir bilimsel araştırma takvimi de oluşturuldu.

İlk aşamada farklı marka ve özelliklerdeki gözlük camlarının temin edilerek spektrofotometrik analizlerden geçirilmesi planlanıyor. Bu süreçte UV geçirgenliği, görünür ışık geçirgenliği ve mavi ışık spektral geçirgenliği uluslararası standartlara göre ölçülecek.

İkinci aşamada daha ileri laboratuvar testlerinin uygulanabileceği merkezler belirlenecek, farklı analiz yöntemleri değerlendirilecek ve test çeşitliliği artırılacak.

Üçüncü aşamada ise laboratuvar sonuçlarının akademik makalelere dönüştürülmesi, üniversitelerle ortak yayınların hazırlanması ve elde edilen verilerin resmi kurumlarla paylaşılması hedefleniyor.

Raporda bu araştırmaların yalnızca sektör için değil, gelecekte hazırlanacak mevzuat çalışmalarına da önemli katkılar sağlayabileceği ifade ediliyor.

Görme Taramalarında Bilimsel Yaklaşım Öne Çıktı

Çalıştayın ikinci ana gündem maddesini aile hekimliğinde gerçekleştirilen görme taramaları oluşturdu. Katılımcılar, görme taramalarının temel amacının tanı koymak değil, risk taşıyan bireyleri erken dönemde belirleyerek göz hastalıkları uzmanına yönlendirmek olduğuna dikkat çekti.

Raporda Sağlık Bakanlığının Ulusal Görme Tarama Programı değerlendirilirken, aile hekimlerinin halk sağlığı açısından önemli bir görev üstlendiği ifade edildi. Bununla birlikte yalnızca görme eşeliyle yapılan değerlendirmelerin bazı durumlarda yeterli olmayabileceği, teknolojik cihazlarla desteklenmesinin araştırılması gerektiği görüşü paylaşıldı.

Katılımcılar özellikle ilköğretim çağındaki çocuklara yönelik okul taramalarının bilimsel protokoller çerçevesinde değerlendirilmesini önerirken, İl Sağlık Müdürlüğü ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü iş birliğiyle pilot uygulamaların gerçekleştirilebileceği ifade edildi.

Mobil Otorefraktometre Teknolojileri Değerlendirilecek

Raporda dikkat çeken önerilerden biri de taşınabilir otorefraktometre sistemleri oldu. Çalıştay katılımcıları, bu cihazların göz muayenesinin yerine geçmeyeceğini ancak tarama programlarını destekleyebilecek yardımcı teknolojiler arasında değerlendirilebileceğini ifade etti.

Özellikle kırsal bölgelerde, okul taramalarında ve sağlık hizmetine erişimin sınırlı olduğu alanlarda bu teknolojilerin önemli katkılar sağlayabileceği belirtilirken, herhangi bir cihazın kullanılmadan önce bağımsız bilimsel doğrulama çalışmalarından geçirilmesi gerektiği de vurgulandı.

Raporda, TÜBİTAK'a proje olarak sunulan yerli bir ön değerlendirme cihazının teknik belgelerinin akademik açıdan incelenmesinin planlandığı ve uygun görülmesi halinde bilimsel değerlendirme sürecine alınacağı bilgisi de yer aldı.

Kontakt Lenslerde Güvenli Kullanım ve Bilimsel Yaklaşım Vurgusu

Çalıştay raporunun son ana başlığını kontakt lensler oluşturdu. Katılımcılar, kontakt lenslerin yalnızca görme kusurlarını düzelten ticari ürünler olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, doğrudan kornea ile temas eden ve yanlış kullanıldığında ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen tıbbi nitelikli ürünler olduğunun altını çizdi.

Raporda kontakt lens kullanım sürecinin; doğru ürün seçimi, hijyen kurallarına uyulması, düzenli bakım, kullanıcı eğitimi ve periyodik göz muayeneleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Mikrobiyal keratit, korneal ülser, kornea ödemi ve kalıcı görme kaybına kadar uzanabilen komplikasyon risklerinin kullanıcıların doğru bilgilendirilmesini zorunlu kıldığı ifade ediliyor.

Katılımcılar, optisyenlik müesseselerinde verilen kullanıcı eğitimlerinin halk sağlığının korunmasında önemli bir rol üstlendiğini belirterek bu alandaki bilimsel çalışmaların artırılması gerektiği görüşünde birleşti.

İnternetten Kontakt Lens Satışı Bilimsel ve Hukuki Boyutlarıyla Değerlendirildi

Raporda internet üzerinden gerçekleştirilen kontakt lens satışları da ayrıntılı şekilde ele alındı. Çalıştay katılımcıları, internet satışlarında kullanıcı eğitimi, doğru ürün seçimi ve düzenli takip süreçlerinin her zaman aynı düzeyde sağlanamayabileceğine dikkat çekti.

Bu kapsamda yanlış ürün seçimi, hijyen kurallarına uyulmaması, kontrol muayenelerinin aksaması ve komplikasyon gelişmesi halinde sağlık kuruluşuna geç başvuru gibi olası riskler değerlendirildi.

Raporda ayrıca kontakt lenslere ilişkin mevcut düzenlemelerin 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun, ilgili yönetmelikler ve tıbbi cihaz mevzuatı çerçevesinde bütüncül olarak ele alınmasının önemine vurgu yapılıyor. Çalıştay kapsamında Türk Oftalmoloji Derneği ile akademik iş birliği geliştirilmesi ve kontakt lenslerin göz sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel görüş alınması yönünde karar oluşturulduğu belirtiliyor.

Çalıştayın Ortaya Koyduğu Temel Çıktılar

Yayımlanan raporda çalıştay sonunda ortaya çıkan temel çıktılar da kamuoyuyla paylaşıldı.

• Üç aşamalı laboratuvar araştırma planının uygulanması,
• Spektrofotometrik analizlerin üniversitelerle iş birliği içinde yürütülmesi,
• ISO ve EN standartlarının bilimsel açıdan değerlendirilmesi,
• Aile hekimliğinde görme taramalarının halk sağlığı perspektifiyle geliştirilmesi,
• İlköğretim öğrencilerine yönelik pilot görme taramalarının değerlendirilmesi,
• Okula kayıt süreçlerinde göz muayenesi veya görme taramasına ilişkin uygulamaların ilgili kurumlar tarafından incelenmesinin önerilmesi,
• Kontakt lensler, mavi ışık filtreli camlar ve güneş gözlüklerine ilişkin bilimsel değerlendirmelerde Türk Oftalmoloji Derneği ile iş birliği yapılması,
• Üniversiteler ile meslek kuruluşları arasında sürdürülebilir araştırma kültürünün geliştirilmesi.

Bilimsel Kanıt Temelli Yaklaşım Öne Çıktı

Çalıştay Bildirgesi'nde ise göz sağlığını ilgilendiren tüm düzenlemelerin bilimsel kanıtlar doğrultusunda geliştirilmesi gerektiği vurgulandı. Üniversiteler, meslek kuruluşları ve uzmanlık dernekleri arasındaki akademik iş birliğinin güçlendirilmesi, laboratuvar çalışmalarının sürdürülmesi, kontakt lenslerin güvenli kullanımına yönelik araştırmaların desteklenmesi ve toplum göz sağlığını önceleyen eğitim faaliyetlerinin yaygınlaştırılması ortak hedefler arasında gösterildi.

Raporda ayrıca çalıştayların belirli aralıklarla tekrarlanması, elde edilen bilimsel verilerin ilgili kamu kurumlarıyla paylaşılması ve göz sağlığı alanında disiplinler arası çalışma kültürünün geliştirilmesi öneriliyor.

Ortaya konulan değerlendirmeler, optisyenlik mesleğinin bilimsel altyapısını güçlendirmeyi hedeflerken; aynı zamanda toplum sağlığını ilgilendiren konularda karar vericilere bilimsel katkı sunmayı amaçlıyor.

📄 Çalıştay Raporunun Tamamını Okuyabilirsiniz

Bu haberde özetlenen değerlendirmeler, Göz Sağlığı ve Optisyenlik Çalıştayı Sonuç ve Bilimsel Çalışma Raporunda yer alan başlıkların kısa bir özetidir.

Raporun tamamını incelemek isteyen okuyucularımız aşağıdaki bağlantıdan PDF dosyasına ulaşabilir.

👉 Göz Sağlığı ve Optisyenlik Çalıştayı Sonuç ve Bilimsel Çalışma Raporunu İndirmek İçin Tıklayın

İzmir Ticaret Odası ile 3. Bölge İzmir Optisyen-Gözlükçüler Odası tarafından gerçekleştirilen çalıştayın ardından yayımlanan bilimsel sonuç raporu, yalnızca mevcut sorunların tespit edildiği bir belge olmanın ötesine geçerek gelecek döneme ilişkin araştırma planlarını, akademik iş birliği hedeflerini ve bilimsel yol haritasını ortaya koyuyor.

Raporun ilerleyen süreçte gerçekleştirilecek laboratuvar çalışmaları, saha araştırmaları ve akademik yayınlarla daha da zenginleşmesi beklenirken, elde edilecek verilerin hem optisyenlik mesleğinin gelişimine hem de Türkiye'de göz sağlığı alanındaki politika ve uygulamalara önemli katkılar sunması hedefleniyor.