TOOMAD Genel Başkanı Atilla Karip imzalı yazıda, çeşitli Anayasa Mahkemesi, Danıştay ve idare mahkemesi kararlarına atıf yapılarak, 2026 yılında yeni üye kayıtlarının aidat şartı aranmaksızın yapılması ve oda kayıt belgesinin aidat ödenmesi koşuluna bağlanmaması gerektiği ileri sürüldü.

Yazıda ayrıca, geçmiş yıllara ilişkin aidat tahsilatları, 2026 yılı aidatlarının belirlenmesine yönelik işlemler ve odaların üye kayıt uygulamaları konusunda TOOMAD’ın hukuki değerlendirmelerine yer veriliyor.

Sayı: 2026/13                                                                                                       25 AĞUSTOS 2026

Konu: İlgili yargı kararları gereğince giriş aidatı ile yıllık aidatlar ve aidat ödenmesi şartı aranmaksızın oda kaydı belgesi verilmesi

- TÜRK OPTİSYEN-GÖZLÜKÇÜLER BİRLİĞİ BAŞKANLIĞINA

- BÜTÜN   OPTİSYEN-GÖZLÜKÇÜLER ODALARI BAŞKANLIKLARINA

I- DİLEKÇENİN ÖZETİ: Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliği’nin çatısı altındaki optisyen-gözlükçüler odalarına üyelik kaydı ve bu kaydın yapılması sırasında aidat ödenmesi, odaya kayıt belgesinin odalardan alınmasında ve bu belgenin verilmesinde odalarca zorluklar çıkarılması sebebiyle, optisyenlik müesseselerinin açılması, bunlarda mesul müdür görevlendirmesi ve müesseselere ruhsat verilmesi işlemlerinde pek çok ciddî problemler yaşandığından; aşağıdaki hususların bilginize sunulması ile gereğinin yapılması için başvuruda bulunulmaktadır

II- OLAYLAR, HUKUKÎ DURUM ve DEĞERLENDİRMELER: Bilindiği ve ilişik belgelerden anlaşılacağı üzere;

1-a) Optisyenlik müesseseleri, 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun uyarınca Sağlık Bakanlığı teşkilâtı tarafından verilen ruhsatnameye bağlı olarak faaliyet gösterebilmektedirler.

29. b) Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliği (bundan sonra, başka türlü gerekmedikçe sâdece “Birlik” denecektir) ve optisyen-gözlükçüler odaları (bundan sonra, başka türlü gerekmedikçe sâdece “oda” denecektir), 5193 sayılı Kanun’un EK MADDE 1’ine ve GEÇİCİ MADDE 4’üne dayanılarak teşkil edilmiş ise de; bu maddelerin, Birliğin ve odaların teşkili için yönetmelik ile düzenleme öngören hükümleri, Anayasa Mahkemesi’nin 04.2021 tarihli ve E.2020/80-K.2021/34 sayılı kararı ile iptal edilmiş; kısmen iptal edilen GEÇİCİ MADDE 4’e müsteniden Birlik’çe çıkarılıp 24.05.2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliği Yönetmeliği’nin tamamı da Danıştay 8. Daire’nin 26.10.2022 tarihli ve E.2020/904-K.2022/5994 sayılı kararı ile iptal olunmuştur.
30. c) 5193 sayılı Kanun’un Birliğin ve odaların ilk teşkili safhasındaki geçici uygulamaya ilişkin olup Anayasa Mahkemesi’nce kısmen iptal edilen GEÇİCİ MADDE 4’ünün beşinci fıkrasında, “Oda kurulan illerde ve bölgelerde (Madde’nin yüyürlüğe girdiği tarih itibarı ile) faaliyette bulunmakta olan meslek mensupları, odaların kuruluşundan itibaren üç ay içinde odaya kayıt olmak zorundadır.” hükmü yeralmıştır.
31. d) Danıştay 8. Daire’nin 2020/904 esasından verilen mezkûr karar ile tamamı iptal edilmiş olan mezkûr Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasında, “Mesleğini serbest olarak icra eden meslek mensupları, odaya kaydolmakla ve üyelik mükellefiyetlerinin gereklerini yerine getirmekle yükümlüdür.” yolunda hüküm yer almış; bu hükmü ihtiva eden Yönetmeliğin Danıştay’ca iptal edilmesinden önceki bir safhada Birlik, sözü edilen Yönetmelik hükmünü gerekçe göstererek, Sağlık Bakanlığı’nca yürürlüğe konulmuş olan Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik’de, “optisyenle-

- TOMAD: Aidat Ödeme Şartı Aranmaksızın Odaya Kayıt Belgesi Verilmesi Talebi Dilekçesi, Sayfa: 2-

rin odaya kaydolma mecburiyeti”ni getiren tanzimlere gidilmesi taleplerinde bulunmuş; bunun üzerine, adı geçen Bakanlık’ça 03.06.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile, Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasına, “Mesul müdürün ilgili optisyen-gözlükçüler odasına üye kayıt belgesi” içerikli bir (i) bendi eklenmiş; böylece, optisyenlerin meslek icra etmek üzere ruhsat alabilmeleri için, odaya kaydolma şartı getirilmiştir.

2) Tarafınızca da bilindiği gibi, 24.05.2019 yayım tarihli Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliği Yönetmeliği’nin 51 inci maddesine dayanılarak, şu ândaki Yönetim Kurulu Başkanımız olan Atilla KARİP’den fâhiş aidat tahsili üzerine, aidatın düşürülmesi talebinin reddi işleminin ve dayanağı tanzimlerin iptali talebi ile açtığı davada Danıştay 8. Daire’ce verilen 26.10.2022 tarihli ve E.2020/2604-K.2022/5998 sayılı karar ile, o Yönetmeliğin 51 inci maddesinin aidat miktarına ilişkin düzenlemelerinin ve fazla aidatın düşürülmesi talebinin reddi işleminin iptaline hükmedilmiş;  Danıştay kararı ile iptale hükmedilirken:  “… 5193 sayılı Kanun’un geçici 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasındaki ‘… aidata ilişkin işlem tesisinde, 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanununun aidata ilişkin düzenlemesinin uygulanabileceği” yolunda yoruma ve açıklamaya yer verilmiştir. Bu yargı kararına göre, odalara yeni üye kaydedilirken alınabilecek giriş aidatı ile yıllık aidatların miktarları ise; Türk Eczacıları Birliği’nin ve eczacı odalarının haber sitelerinde yayımlanan bilgilendirmelere göre, ilgili yılların başları itibarı ile: i. 2020’de 73,03 TL, ii. 2021’de 82,89 TL, iii. 2022’de 114,99 TL, iv. 2023’de 216,84 TL, v. 2024’de 380,44 TL ve vi. 2025’de 506,28 TL’dır. Danıştay’ın sözkonusu kararındaki yorumdan, 2019-2025 yıllarında odalara yeni üye kaydedilirken, -ancak ve ancak- eczacıların eczacılar odasına “aidat” adı altında ödediği miktar kadar giriş aidatı ve yıllık aidat alınmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Sözü edilen yıllar için bunların üzerinde aidat tahsilinin hukukan câiz olmadığı izahtan vârestedir.

3)  Anayasa Mahkemesi’nin ve Danıştay’ın zikredilen iptal kararları sebebiyle işlemez hâle gelip bir bakıma “kadük” duruma düşen Birliğe ve odalara işlerlik kazandırmak üzere, 21.07.2025 kabûl ve 24.07.2025 yürürlük tarihli 7557 sayılı Kanun ile 5193 sayılı Kanun’un EK MADDE 1’i yeniden tanzim edilmiş; bu arada, bu yeni EK MADDE 1’in birinci fıkrasında “odalara üye olmayan optisyen-gözlükçüler, mesleki faaliyette bulunamazlar” denip, dolaylı olarak odaya kayıt mecburiyeti hükme bağlanmış; mezkûr EK MADDE 1’de, odaların seçimli olağan genel kurullarının Eylül 2025 içinde ve Birliğin seçimli olağan büyük genel kurulunun ise Kasım 2025 içinde yapılması zorunlu kılınmış ise de, bu kanunî gereklere uyulmamıştır.

4) 7557 sayılı Kanun ile getirilen kanunî zorunluluğa aykırı davranan Birlik, Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliği Yönetmeliği’ni yeniden yürürlüğe koymak ve odalarca uygulanacak odaya giriş aidatını ve yıllık aidatı belirlemek üzere 18.10.2025 günlü bir Olağanüstü Büyük Genel Kurul toplayıp karar almış ise de; o Genel Kurul’da alınan kararların iptali talebiyle açtığımız davada, Danıştay 8. Daire’ce 11.06.2026 tarihli ve E.2026/828 sayılı olarak, o Yönetmeliğin onaylanması yanında aidatların belir-lenmesi kararının yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş; sözü edilen 18.10.2025 tarihli Genel Kurul’da kabûl edilip 10.12.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliği Yönetmeliği’nin iptali talebiyle açtığımız davada da, Danıştay 8. Daire’nin 02.07.2026 tarihli ve E.2026/1706 sayılı kararı ile, Yönetmeliğin tamamı hakkında yürütmenin durdurulmasına hükmedilmiştir.

Danıştay 8. Daire’nin bu (2) kararında, “7557 sayılı Kanun ile getirilen yeni hüküm-lere göre odaların Eylül 2025 içinde seçimli olağan genel kurullarını yapmalarının ve  

- TOMAD: Aidat Ödeme Şartı Aranmaksızın Odaya Kayıt Belgesi Verilmesi Talebi Dilekçesi, Sayfa: 3-

buna bağlı olarak Birliğin de Kasım 2025 içinde seçimli olağan Büyük Genel Kurul’unu yapmasının zorunlu olduğu; buna rağmen, zorunlu olağan seçimleri yapılmaksızın, görev süresi ve yetkisi sona eren Birlik Genel Kurulu’nca 18.10.2025 tarihli Olağanüstü Büyük Genel Kurul’da alınan kararlarda yetki unsuru bakımından açıkça hukuka aykırılık bulunduğu” yolunda olan gerekçeye dayanılmıştır.

5) Aidat ve odaya kayıt konusunda özellikle ve önemle belirtilmelidir ki:

24. a) 5193 sayılı Kanun’un EK 1 inci ve Geçici 4 üncü maddelerinin Anayasa Mahkemesi’nce kısmen iptal edilmesinden ve 05.2019 yayım tarihli Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliği Yönetmeliği’nin Danıştay 8. Daire’ce iptaline hükmolunmasından önceki safhada, 24.05.2019 yayım tarihli eski Yönetmeliğin 51 inci maddesine dayanılarak fâhiş aidat alınmasından dolayı oda aidatı konusunda doğan ihtilâf üzerine açılan bir dava sonunda Danıştay 8. Daire’ce verilen 26.10.2022 tarihli ve E.2020/2604-K.2022/5998 sayılı kararda, o Yönetmeliğin 51 inci maddesinin aidat miktarına ilişkin tanzimlerinin ve fazla aidatın düşürülmesi talebinin reddi işleminin iptaline hükmedilirken: -5193 sayılı Kanun’un Geçici 4 üncü Madde’sinin üçüncü fıkrasındaki “kıyasen uygulama”dan hareketle- “aidata ilişkin işlem tesisinde, 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanununun aidata ilişkin düzenlemesinin uygulanabileceğinin anlaşılmakta olduğu” yolunda yoruma yer verilmiştir. Danıştay’ın bu kararındaki yorumdan, optisyen-gözlükçüler odasına 2026 yılından önce yeni üye kaydedilirken, ancak ve ancak eczacıların eczacılar odasına “aidat” adı altında ödediği miktarda giriş aidatı alınması ve üyelerden bu miktarda yıllık aidat tahsili mümkündür.

Yani, 2026’dan önceki yıllarda her bir yıl itibarı ile yukarıda (2) başlığı altında belirtilenlerin üzerinde aidat tahsilinin kanunî temeli bulunmadığı gibi, aksi yönde idarî işlem tesisi, yargı kararlarına ve Anayasa’nın 138 inci maddesi ile 2577 sayılı Kanun’un 28 inci maddesindeki yargı kararlarının bağlayıcılığı ve değiştirilemezliği ilkesine de açıkça aykırıdır.

8. b) Nitekim, geçmiş yıllar (2020 ilâ 2024 yılları) aidatları konusunda doğan bir ihtilâf üzerine, aidat borcu belirlemeye ilişkin işlemlerin iptallleri ve yürütülmelerinin durdurulması talepleri ile açtığımız davada; Danıştay 8. Daire’nin06.2026 tarihli ve E.2025/5550 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına ve 2025 yılı aidatına ilişkin işlemlerin iptali ve yürütülmelerinin durdurulması talepleri ile açtığımız davada da, Danıştay 8. Daire’nin 25.06.2026 tarihli ve E.2025/5551 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir

Bu yeni yargı kararlarına göre de, 2026’ya kadar olan yıllarda tahsil edilebilecek aidatlar yukarıda (2) başlığı altında sayılıp işaret edilen miktarlardan fazla olamaz.

18. c) 2026 yılı aidatlarının miktarlarını belirlemek için10.2025 tarihli Olağanüstü Büyük Genel Kurul’da alınan kararın yürütülmesi de Danıştay 8. Daire’nin 11.06.2026 tarihli ve E.2026/828 sayılı kararı (EK-2) ile durdurulmuş olduğundan; odaların 2026 yılında hiçbir miktarda aidat tahsil etmesi hukukan mümkün ve câiz değildir.
19. d) Hernekadar, -5193 sayılı Kanun’un 7557 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenen EK MADDE 1’ine tamamen aykırı ve yargı kararlarını (özellikle Danıştay 8. Daire’nin E.2026/828 ve2026/176 sayılı dosyalarından sâdır olan yürütmenin durdurulması kararlarını) etkisiz kılacak şekilde- aidatları yeniden belirlemek için 28-29.08.2026 tarihlerinde bir Olağanüstü Büyük Genel Kurul toplanması kararlaştırılmış 

- TOMAD: Aidat Ödeme Şartı Aranmaksızın Odaya Kayıt Belgesi Verilmesi Talebi Dilekçesi, Sayfa: 4-

ise de; bu Genel Kurul’da alınacak olan aidat belirleme kararının geçmişe yürür şekilde geçerli olamayacağı; yani, yapılacak olan Genel Kurul’da alınacak o kararın, 2026’nın birinci ve ikinci altı aylık devreleri için uygulanamayacağı; bir başka ifade ile, 28-29.08.2026 tarihi Olağanüstü Büyük Genel Kurul’da alınacak aidat belirleme kararına dayanılarak da 2026 yılı için hiç aidat tahsil edilemeyeceği görülmektedir.

6) Yukarıda açıklanan hukukî durumlara ve belirtilen bütün o yargı kararlarına rağmen, odaların ve Birliğin, optisyenleri geçmiş yıllar için fâhiş miktarlarda aidat ödemeye zorladıkları ve 2026 yılında da böyle zorlamalarda bulundukları; Danıştay’ca yürütülmesi durdurulmuş 2026 yılı aidatını tahsil etmeksizin odaya kayıt yapmadıkları ve fâhiş olarak belirlenmiş ve yürütülmesi Danıştay’ca durdurulmuş geçen yıllar aidatını tahsil etmeksizin odaya kayıt belgesi vermedikleri, temelsiz ve fâhiş belirlenmiş olan aidatı ödemeyen meslektaşlara karşı icra takibi gibi hiç istenmeyen yollara başvurdukları müşahede edilmiş; bu konuda duyumlar alınmış ve bu konudaki yoğun şikâyetler tarafımıza iletilmiş bulunmaktadır.

Bu gibi tutumlar, herhangi bir oda bölgesinde mesul müdürlük üstlenecek olan meslek mensubunun odaya kaydının yapılmaması suretiyle meslekî faaliyete açıkça engel olduğu gibi, yeni müesseseler açılmasını da hukuka aykırı olarak engellemekte; bunlar, meslekî ve ticarî hayatı sekteye uğratıp millî ekonomiyi de zarardîde etmektedir.

Hiçbir idarî merciin böyle sonuçlar doğuran işlemler yapmak hakkının bulunmadığı tartışmasızdır.

7) Diğer bir husus örnek olarak belirtilmelidir ki:

31. a) Odalar, Ocak 2026-Mart 2026 aylarında, Kanun’a aykırı olarak seçimli olağanüstü genel kurula gitmişler; bu konuda tarafımızca davalar açılmış; bunlardan biri olup V. Bölge Bursa Optisyen-Gözlükçüler Odası’nın01.2026-01.02.2026 tarihlerinde seçimli olağanüstü genel kurul toplamaya ilişkin işleminin iptali talebi ile açtığımız dava sonunda, Bursa 1. İdare Mahkemesi’nin 30.06.2026 tarihli ve E.2026/68-K.2026/660 sayılı kararı ile, dava konusu işlemin iptaline hükmolunmuştur. Bu İdare Mahkemesi kararında, -Danıştay 8. Daire’nin yukarıda belirtilen E.2026/828 ve E.2026/1706 sayılı yürütmenin durdurulması kararlarında benimsenen gerekçelere benzer bir gerekçeye dayanılmıştır.

Bursa 1. İdare Mahkemesi’nce verilen bu iptal kararı karşısında, Bursa’daki V. Oda’nın 31.01.2026-01.02.2026 tarihlerindeki seçimli olağanüstü genel kurulu hiç toplanmamış ve bu genel kurulda seçilen organları hiç seçilmemiş hâle gelmiş ve bu Oda, Yönetim Kurulu’ndan da yoksun duruma düşmüştür. Buna göre, Bursa’da optisyenlik müessesesi mesul müdürlüğünü üstlenecek olan bir optisyenin Bursa’daki Oda’ya kaydı mümkün olmayacak; bu durum da, yukarıda temas edilen sakıncaları ve zararları doğuracaktır.

21. b) Bunun gibi, Birlik’çe, 08.2026 günü yapılmış olan duyuru ile, zikredilen yargı kararları sebebiyle hiçbir odanın, belirli bir süre boyunca hiç üye kaydı yapmayacağı yönünde açık talimat vermiş olduğu görülmektedir. Halbuki, yargı kararları karşısında -yeni bir hukukî düzenleme gerçekleştirilinceye kadar- odaların aidat almaksızın üye kaydı yapmaları lâzım geldiği hâld; Birliğin vermiş olduğu bu talimat da, bundan sonra hiçbir odaya hiçbir üye kaydının yapılmayacağı sonucunu doğurmaktadır. Bu suretle de, optisyenlik müesseselerinin açılıp faaliyete geçmesi için mevzuat ile şart kılınan oda kaydının yapılmaması yüzünden, optisyenlik faaliyetlerinin engellenmiş olduğu; bundan dolayı, sektörün yukarıda temas edilen çok büyük zararlarının ve mesleki mağduriyetlerinin ortaya çıkacağı çok sarihtir. 

- TOMAD: Aidat Ödeme Şartı Aranmaksızın Odaya Kayıt Belgesi Verilmesi Talebi Dilekçesi, Sayfa: 5-

8)  Yukarıda açıklanan ve yargı kararları ile mevzuata aykırı düşen idarî işlemler ve tutumların, aynı zamanda göreve kötüye kullanmak suçu teşkil ettiği ve yeni ihtilâflara sebebiyet vereceği de gözetilerek; optisyenlerin meslekî faaliyetlerinin optisyenliğe ilişkin ticarî faaliyetlerin engellenmesine ve pek çok zararlara yolaçan tutumların ve durumların ortadan kaldırılması ile hukuken kabûl edilemez olup bu hâliyle hukuka aykırılığı âşikâr olan tutum ve uygulamalardan vazgeçilmesini sağlamak üzere işbu başvurunun yapılması gerekmiştir.

9) Yukarıda sözü edilen yargı kararları tarafınızca da bilindiğinden, bunların örneklerinin işbu dilekçeye eklenmesine gerek görülmemiştir.

III- SONUÇ ve TALEPLER: Yukarıda gerekçeli olarak açıklanan maddî ve hukukî durumlar ve özellikle ilgili yargı kararları muvacehesinde keyfiyetin değerlendirilmesi ile;

1-a) Optisyen-gözlükçüler odalarının hukuka aykırı iş, işlem ve tutumlarından vazgeçmeleri ile 2026 yılında yeni üye kaydı yaparken aidat alınmaksızın odaya üyelik kaydı yapmaları,

1. b) Optisyenlerin talepleri hâlinde aidat ödeme şartı aranmaksızın oda kaydı belgesi verilmesi,
2. c) Geçmiş yıllar aidatları konusunda yukarıda açıklanan miktarların üstünde fâhiş aidat alacağı tahsili için odaların üyeleri zorlamaktan imtina etmeleri,
3. d) Odaların 2026 yılı için yıllık aidat tahsilinin de mümkün olmadığı,

2) Açıklanan hukukî durumların Birlik tarafından da bütün optisyen-gözlükçüler odalarına bildirilmesinin, uygulama birliğini temin açısından isabetli olacağı,

hususlarında bilgilerinizi ve gereğini arz ederiz.

             Atilla KARİP

            Tüm Optik ve Optometrik Meslek Adamları Derneği

            TOOMAD adına Genel Başkan

   DAĞITIM              :

- Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliği

- Bütün optisyen-gözlükçüler odaları