OPTİK SEKTÖRÜNDE E-FATURADA YENİ DÖNEM: 1 EKİM’DE ÜTS ZORUNLULUĞU BAŞLIYOR
İzmir Optisyen ve Gözlükçüler Odası’nın yaklaşık dört aylık karşılıklı görüşmeleri sonucunda, İzmir Defterdarlığı personeli ile oda üyelerini bir araya getiren bilgilendirme toplantısında, optik sektörünü yakından ilgilendiren e-Fatura ve Ürün Takip Sistemi (ÜTS) uygulamasına ilişkin önemli bilgiler paylaşıldı.
Toplantıda İzmir Defterdarlığı tarafından gerçekleştirilen sunumda, 1 Ekim 2026 tarihinde başlayacak yeni uygulamanın ayrıntıları anlatıldı.
Sunumda yer alan bilgilere göre; gözlük camı, gözlük çerçevesi, kontakt lens ve diğer tıbbi cihaz niteliğindeki optik ürünlerin e-Faturalarında, ÜTS bilgilerinin elektronik faturanın XML yapısına aktarılması zorunlu olacak.
Optisyenlik müesseseleri açısından düzenlemenin en önemli noktası ise faturanın müşterinin gördüğü yüzünden çok, elektronik faturanın arka planındaki teknik veri yapısında gerçekleşecek.
İZMİR DEFTERDARLIĞI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI
İzmir Optisyen ve Gözlükçüler Odası ile İzmir Defterdarlığı tarafından gerçekleştirilen bilgilendirme toplantısının videosunu aşağıda izleyebilirsiniz.
İZMİR DEFTERDARLIĞI SUNUMU
Toplantıda İzmir Defterdarlığı personeli tarafından gerçekleştirilen bilgilendirme sunumuna aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
1 EKİM 2026’DA NE DEĞİŞİYOR?
1 Ekim 2026’dan itibaren ÜTS kapsamındaki optik ürünlerin e-Faturalarında, ürüne ilişkin bilgilerin XML dosyasında mevzuata uygun şekilde iletilmesi gerekecek.
Bugün:
Ürün satışı → e-Fatura
1 Ekim 2026’dan itibaren:
Ürün satışı → e-Fatura → ÜTS ürün bilgilerinin XML’e aktarılması
YENİ UYGULAMA HANGİ ÜRÜNLERİ KAPSIYOR?
Sunumda yeni uygulamanın doğrudan kapsadığı ana ürün grupları şöyle sıralandı:
• Gözlük çerçeveleri
• Kontakt lensler
• Numaralı gözlük camları
• Diğer optik ve tıbbi cihaz niteliğindeki ürünler
KAREKOD FATURANIN ÜZERİNDE GÖRÜNMEK ZORUNDA DEĞİL
Yeni düzenlemenin dikkat çeken noktalarından biri, müşterinin eline ulaşan faturanın görselinde büyük bir değişiklik yapılmasının gerekmemesi.
Ürüne ait karekod ve ÜTS bilgilerinin faturanın görünen yüzüne basılması zorunlu olmayacak. Teknik bilgiler elektronik faturanın arka planındaki XML dosyasına aktarılacak.
Bu nedenle müşteriye gönderilen veya gösterilen faturada teknik kodlar görünmeyebilir. Ancak elektronik belge, gerekli ÜTS verilerini teknik yapısı içerisinde taşıyacak.
ÜTS KAYDI OLMAYAN ÜRÜN SGK’YA FATURA EDİLEMEYECEK
Sunumda özellikle ürünün tedarik aşamasından hastaya teslimine kadar izlenebilirliği üzerinde duruldu.
Optisyenlik müessesesine giren ürünlerin ÜTS üzerinden stoğa alınması, ürünün karekod veya barkod bilgilerinin sistemde eşleştirilmesi ve hastaya satış sonrasında tüketim bildiriminin yapılması gerekiyor.
Sunumda verilen bilgilere göre SGK’ya fatura edilecek ürünün ÜTS üzerinde ilgili müessesenin stoklarında görünmesi gerekiyor. Stokta görünmeyen veya ÜTS kaydı bulunmayan optik ürünlerin Medula onayı ve faturalandırılması açısından sorun oluşturacağı belirtildi.
ÜRÜNÜN DİJİTAL TAKİP ZİNCİRİ
1. Ürün müesseseye geliyor
↓
2. ÜTS üzerinden stoğa alınıyor
↓
3. Karekod/barkod ile ürün eşleştiriliyor
↓
4. Hastaya satış gerçekleştiriliyor
↓
5. ÜTS tüketim bildirimi yapılıyor
↓
6. e-Faturanın XML dosyasına ürün bilgileri aktarılıyor
AVANS ALAN OPTİSYENLER İÇİN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KONU
İzmir Defterdarlığı’nın bilgilendirme sunumunda optik sektörü açısından öne çıkan konulardan biri de gözlük ve kontakt lens siparişlerinde alınan avanslar oldu.
Camın hazırlanması, odağa göre kesilmesi ve montaj gibi işlemler nedeniyle müşteriden ön ödeme alınması optisyenlik müesseselerinde yaygın bir uygulama.
Sunumda aktarılan bilgilere göre avansın alınması, tamamlanmış bir mal veya hizmet satışı anlamına gelmiyor. Bu nedenle avansın alındığı anda normal satış faturası veya satış fişi düzenlenmesi gerekmiyor. Belgelendirme, ürünün teslim edilmesi veya hizmetin tamamlanması aşamasında gerçekleştiriliyor.
AVANS KONUSUNDA 3 KRİTİK NOKTA
1 — Avans alındı:
Normal satış henüz gerçekleşmiş sayılmıyor.
2 — Satış fişi kesilmemeli:
Yeni nesil ödeme kaydedici cihaz üzerinden normal satış fişi kesilmesi halinde işlemin satış olarak kayıtlara girebileceğine dikkat çekiliyor.
3 — Ürün teslim edildi:
Ürün teslimi veya hizmetin tamamlanmasının ardından fatura düzenleniyor.
Sunumda, avans tahsilatı için satış fişi düzenlenmesinin mükellefin vergiyi olması gerekenden önce ödemesine yol açabileceği konusunda da bilgilendirme yapıldı.
KARTLA ALINAN AVANSLARDA “AVANS BİLGİ FİŞİ”
Kredi kartı veya yeni nesil ödeme kaydedici cihaz üzerinden avans alınması halinde “Avans Bilgi Fişi” düzenlenmesi gerektiği belirtildi.
Belgenin iki nüsha hazırlanması; bir nüshasının müşteriye verilmesi, diğer nüshasının ise satıcı tarafından saklanması öngörülüyor.
Fişte tahsil edilen tutar, ödeme türü, müşteri ve satıcı bilgileri ile birlikte “AVANS” ibaresinin bulunması gerekiyor.
“MALİ DEĞERİ YOKTUR, FATURASI SONRADAN DÜZENLENECEKTİR”
KARMA FATURA DÜZENLENEBİLECEK
Yeni uygulama yalnızca ÜTS kapsamındaki ürünleri ilgilendiriyor.
ÜTS kapsamı dışında bulunan ürünlerin de aynı e-Fatura içerisinde yer alabileceği belirtildi. Bu durumda ürünler kendi teknik kurallarına göre tanımlanabilecek ve aynı faturada farklı nitelikte ürünlerin bulunması mümkün olacak.
Başka bir ifadeyle karma fatura düzenlenebilecek.
Sunumda ayrıca ÜTS bilgilerinin XML’e aktarılması zorunluluğunun e-Fatura için geçerli olduğu, yazarkasa fişlerinin ise bu kapsamda olmadığı belirtildi.
1 TEMMUZ 2021’DEN BU YANA E-FATURA UYGULAMASI
Sunumda, SGK ile anlaşmalı mükelleflerin e-Fatura uygulamasına geçiş zorunluluğunun 1 Temmuz 2021 tarihinde başladığı da hatırlatıldı.
SGK ile anlaşmalı optisyenlik müesseseleri de bu tarihten itibaren faturalarını e-Fatura kapsamında düzenliyor.
FATURA KAÇ GÜN İÇİNDE DÜZENLENMELİ?
Mal teslimi veya hizmetin tamamlanmasının ardından faturanın düzenlenmesi gereken azami sürenin 7 gün olduğu sunumda bir kez daha hatırlatıldı.
YENİ SİSTEMİN AMACI: ÜRÜNÜN KAYNAĞINDAN HASTAYA KADAR İZLENMESİ
İzmir Defterdarlığı’nın Eylül 2026 tarihli bilgilendirme sunumunda ÜTS ile e-Fatura entegrasyonuyla ulaşılması hedeflenen temel sonuçlar şöyle sıralandı:
• Ürünlerin tedarik zinciri boyunca izlenmesi
• Kayıt dışı ve sahte ürünlerin piyasaya girişinin önlenmesi
• Denetim süreçlerinin hızlandırılması
• e-Fatura süreçlerinin mevzuatla uyumunun güçlendirilmesi
1 EKİM ÖNCESİNDE OPTİSYENLİK MÜESSESELERİ NEYİ KONTROL ETMELİ?
Yeni dönemde asıl değişiklik faturanın görsel tasarımından çok, işletmenin kullandığı e-Fatura yazılımı ile ÜTS arasındaki teknik veri aktarımında yaşanacak.
1. Kullanılan muhasebe/e-Fatura yazılımının yeni XML yapısına hazır olup olmadığı
2. Ürünlerin ÜTS kayıtlarının doğru şekilde tutulup tutulmadığı
3. Ürünlerin müessese stoklarında doğru şekilde görünüp görünmediği
4. Satış sırasında ürün-karekod eşleştirmesinin eksiksiz yapılıp yapılmadığı
5. ÜTS tüketim bildirimlerinin doğru şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği
YETKİLİ MAKAMIN SUNUMU VE TOPLANTI VİDEOSU MESLEKTAŞLARLA PAYLAŞILIYOR
İzmir Optisyen ve Gözlükçüler Odası’nın yaklaşık dört aylık karşılıklı toplantıları sonucunda gerçekleştirilen buluşmada, İzmir Defterdarlığı personeli tarafından yapılan sunum, sektör açısından önemli teknik ayrıntıları doğrudan yetkili makamın anlatımıyla ortaya koyuyor.
Optisyeninsesi olarak, meslektaşlarımızın yeni uygulamaya hazırlanmasına katkı sağlamak amacıyla İzmir Optisyen ve Gözlükçüler Odası ve İzmir Defterdarlığı tarafından gerçekleştirilen sunumu ve toplantı videosunu paylaşıyoruz.
1 Ekim 2026 tarihi yaklaştıkça, optisyenlik müesseseleri açısından yalnızca faturanın nasıl göründüğü değil, elektronik faturanın arka planındaki teknik verilerin doğru oluşturulması da önem kazanıyor.
Tüketicinin gördüğü faturada çok az şey değişebilir. Ancak faturanın arkasındaki dijital veri yapısında optik sektörü açısından önemli bir dönem başlıyor.
