Her ne kadar çok farkında olmasak da kurdaki yükseliş ekonominin bütün çarklarını etkiliyor.
Döviz kurunda yükseliş meydana geldiğinde, şirketlerin maliyet ve fiyat politikaları değişmekte dolayısı ile bu faaliyet karlılığını ve şirket performansını doğrudan etkilemektedir. Döviz borçları ve maliyetler yükseliyor, bu da ürün fiyatlarını artıyor.
Öncelikle kur yükseldikçe borç yükü artıyor.
Son rakamlara göre özel sektörün toplam borcu 300 milyar dolar civarında. Reel sektörün döviz varlıklarında oluşan azalmaya karşın kurdaki yükseliş ile birlikte yükümlülükler artıyor. Aradaki fark ise açık pozisyon olarak karşımıza çıkıyor. Bu rakam şuanda 201 milyar dolar.
Türkiye’nin dış borcuna baktığımızda ise 421 milyar dolarlık bir rakam görüyoruz. Bu borcun %70’i özel sektöre ait. Toplam borç/ GSYH oranı ise 2001 krizindeki seviye olan yüzde 56’yı aşmış durumda.
Kur riskini reel sektör ve finans sektörü olarak ikiye ayırdığımızda, imalata dayalı reel sektörün daha çok kalemi etkileyeceğinden dolayı kurun yükselişini daha çok hissedeceğini söyleyebiliriz.
İhracat ve ithalata dayalı reel sektöre bakıldığında ise giren malların bedelinin dövizle ödeniyor olması ithalatı daha maliyetli hale getirecek. İhracatçılar ise kurdaki yükseliş ile sattıkları mallardan daha fazla gelir elde edecek olsa bile işlenmiş ara malı ithalatına bağlı olarak girdi maliyetleri artacak ve büyümek için ham madde ithal etmek zorunda olan ihracat sanayi de bu durumdan olumsuz etkilenecek.
An itibari ile gözlükçülük sektörünün İthalatçısı, Toptancısı ve imalatçısı ne yapacağını şaşırmış durumda.
İthalatçı ithal edip, ürününü satsa, sattığı para ile yerine yenisini koyabilecek mi? İmalatçı çerçeve yapmak için ham maddeyi alırken ödeyeceği fiyat ile yurt dışına ürününü pazarlama esnasında ülkeye döviz kazandırabilecek mi? Uzakdoğu ülkeleri ile nasıl rekabet yapacak? İthalatçılarımızın büyük bir çoğunluğu banka kredileri ile ürünlerini çekerken, doların artması ile birlikte kredi faizlerindeki büyük artış ta ayrıca sektörümüzün sorunun ne denli derin olduğunu göstermektedir. Bir de bunların üstüne üstlük ithalatta getirilen ek vergiler ile nasıl ithalat yapılacak?
Sektörlerde maliyetlerin artmasının beraberinde gelecek zam ortamının Optisyenlik Müesseselerini de olumsuz etkilemesi bekleniyor.
Ümidimiz bir an önce dövizdeki artışın durmasıdır.
Tüm meslektaşlarımıza paniğe kapılmadan hayırlı işler dileriz.
