Taylan Küçüker Optisyenlik Müzesi Açıldı
Mesleki Mirasın Yeni Merkezi
Doç. Dr. Erdoğan ÖZDEMİR- SİVAS- Taylan Küçüker Optisyenlik Müzesi'nin kuruluş sürecine ilişkin çeşitli değerlendirmelerin ve paylaşımların kamuoyunda yer alması üzerine, müzenin fikir aşamasından açılışına ve isim değişikliği sürecine kadar geçen gelişmelerin tarihsel sıra içerisinde kayıt altına alınmasının yararlı olacağı düşünülmüştür.
Kurumsal projelerin sağlıklı biçimde geleceğe aktarılabilmesi, yalnızca ortaya çıkan sonucun değil, o sonucun oluşmasına katkı sunan kişi ve kurumların emeklerinin de doğru şekilde belgelenmesine bağlıdır. Bu nedenle aşağıda yer verilen bilgiler, müzenin kuruluş sürecinde gerçekleştirilen çalışmaların kronolojik bir özeti niteliğinde hazırlanmıştır.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Taylan Küçüker Optisyenlik Müzesi’nin kuruluş süreci 2022 yılında başlamıştır. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi bünyesinde bir müzenin kurulmasına yönelik ilk fikir, XX. Bölge Kuzeydoğu Optisyen Gözlükçüler Odası Yönetim Kurulu Üyesi Nakur Ahmet Altunbaş tarafından ortaya atılmıştır. Altunbaş, optisyenlik mesleğinin tarihsel mirasının korunması ve geçmişte kullanılan araç ve gereçlerin gelecek nesillere aktarılması amacıyla geliştirdiği bu öneriyi XX. Bölge Kuzeydoğu Optisyen Gözlükçüler Odası yönetimine sunmuştur. Oda yönetimi tarafından uygun bulunan öneri, dönemin Oda Başkanı Ecz. Taylan Küçüker tarafından Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Optisyenlik Programı öğretim üyesi Doç. Dr. Erdoğan Özdemir ile paylaşılmıştır. Yapılan görüşmelerde, müzenin yalnızca mesleki geçmişi koruyan bir arşiv niteliği taşımaması, aynı zamanda öğrenciler ve ziyaretçiler için kalıcı bir öğrenme ortamı oluşturması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda hazırlanan proje, dönemin Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdürü Prof. Dr. Serkan Akkoyun’a sunulmuş ve üniversite yönetiminin desteğiyle müzenin kuruluş çalışmalarına başlanmıştır.
2022 yılı içerisinde gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda proje, Ecz. Taylan Küçüker, Oda Yönetim Kurulu Üyesi Gökhan Görken ve Prof. Dr. Serkan Akkoyun tarafından dönemin Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Alim Yıldız’a arz edilmiştir. Görüşmede üniversite bünyesinde optisyenlik alanına özgü bir müze ve kütüphane kurulması önerilmiş, proje rektörlük tarafından olumlu karşılanarak müze için uygun bir alan tahsis edilmiştir. Böylece 2022 yılında müzenin kuruluş çalışmaları resmen başlamıştır.
Müzenin Sivas Cumhuriyet Üniversitesi bünyesinde kurulması ayrıca tarihsel bir anlam taşımaktadır. Üniversite bünyesinde Optisyenlik Programı 1992 yılında eğitim faaliyetlerine başlamış ve Türkiye’de optisyenlik eğitiminin gelişiminde öncü kurumlardan biri olmuştur. Otuz yılı aşkın eğitim birikimine sahip olan üniversitede optisyenlik mesleğinin tarihsel hafızasını korumaya yönelik bir müzenin kurulması, mesleğin eğitim geçmişi ile tarihsel mirasının aynı çatı altında buluşmasını sağlamıştır.
2022 yılının ikinci yarısında müzenin fiziksel altyapısının oluşturulmasına yönelik çalışmalar başlatılmıştır. Müze için tahsis edilen alanın ölçüleri alınarak daha önce optik tarihine ilişkin koleksiyon ve müze çalışmalarıyla tanınan Öğr. Gör. Turgut Çakar ile paylaşılmıştır. Çakar da optik tarihine ilişkin koleksiyonculuk ve müzecilik alanındaki deneyimlerini proje ekibiyle paylaşmış, sergileme sistemlerinin planlanması ve koleksiyonun geliştirilmesi süreçlerine destek vermiştir. Turgut Çakar’ın katkılarıyla müze alanına uygun sergi masaları, vitrin sistemleri, teşhir üniteleri ve kütüphane bölümlerine ilişkin teknik çizimler hazırlanmıştır. Eserlerin güvenli, düzenli ve estetik biçimde sergilenebilmesi amacıyla hazırlanan bu çizimler doğrultusunda müzede kullanılacak mobilyalar üretilmiştir. Sergileme mobilyalarının üretim ve kurulum maliyetleri XX. Bölge Kuzeydoğu Optisyen Gözlükçüler Odası tarafından karşılanmıştır.
2022 yılından itibaren müze koleksiyonunun oluşturulmasına yönelik çalışmalar da eş zamanlı olarak yürütülmüştür. Türkiye’nin farklı bölgelerinden tarihî gözlükler, optik ölçüm cihazları, lens işleme ekipmanları, oftalmolog ölçüm cihazları, mesleki belgeler, kitaplar, dergiler ve çeşitli koleksiyon materyalleri müzeye kazandırılmıştır. Bu süreçte Ecz. Taylan Küçüker önemli bir rol üstlenmiştir. Küçüker, yerli optik firmalarıyla iletişime geçerek optisyenlik mesleğinin tarihsel gelişimini ve üretim süreçlerini yansıtan materyallerin müzeye kazandırılması için girişimlerde bulunmuş, kendi koleksiyonundan çeşitli eserleri bağışlamış ve mesleki çevresi aracılığıyla çok sayıda materyalin müzeye ulaştırılmasına katkı sağlamıştır.
2022 yılında Oda Yönetim Kurulu Üyesi Gökhan Görken de kuruluş süreci boyunca yürütülen çalışmalara destek vermiş, çeşitli materyallerin temin edilmesi ve müzeye kazandırılması süreçlerine önemli katkılar sunmuştur. Öğr. Gör. Turgut Çakar da çeşitli tarihî eserlerin müzeye kazandırılmasına katkıda bulunmuş, koleksiyonun oluşturulması sürecinde yer alan büyük hacimli optik cihazların İstanbul’dan Sivas’a taşınmasını bizzat üstlenerek müzenin kuruluş çalışmalarına destek vermiştir. Bu sayede söz konusu eserlerin müzeye kazandırılması süreci herhangi bir ek mali yük oluşturmadan gerçekleştirilmiştir.
2023 ve 2024 yılları boyunca müze alanının hazırlanması, eserlerin teslim alınması, taşınması, tasnif edilmesi, montajı ve sergileme düzeninin oluşturulmasına yönelik çalışmalar sürdürülmüştür. Müzenin kuruluş ve uygulama süreci, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdürü olarak görev yapan Doç. Dr. Erdoğan Özdemir’in koordinasyonunda yürütülmüş; yüksekokul personeli ile sektör temsilcilerinin katkılarıyla koleksiyonun yerleştirilmesi ve sergileme düzeninin kurulması sağlanmıştır. Müze alanının boyanması, düzenlenmesi, eserlerin sergilenmeye hazır hâle getirilmesi ve ziyaretçilere sunulacak yapının oluşturulması sonucunda müze bugünkü görünümüne kavuşmuştur.
Yaklaşık iki yıllık hazırlık sürecinin ardından XX. Bölge Kuzeydoğu Optisyen ve Gözlükçüler Odası Müze ve Kütüphanesi, 2 Mayıs 2024 tarihinde düzenlenen törenle hizmete açılmıştır. Açılış töreni, dönemin Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Alim Yıldız, XX. Bölge Kuzeydoğu Optisyen Gözlükçüler Odası Başkanı Ecz. Taylan Küçüker ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdürü Doç. Dr. Erdoğan Özdemir tarafından gerçekleştirilmiştir. Açılışla birlikte müze ve kütüphane öğrencilerin, akademisyenlerin, meslek mensuplarının ve ziyaretçilerin hizmetine sunulmuştur.
Müzenin kuruluşunda fikir aşamasından koleksiyonun oluşturulmasına kadar her aşamada önemli katkılar sunan, müzenin fiziksel altyapısının oluşturulmasına destek veren Ecz. Taylan Küçüker, 4 Kasım 2025 tarihinde aramızdan ayrılmıştır.
Taylan Küçüker'in vefatının ardından ailesi tarafından müzeye adının verilmesi yönünde talepte bulunulmuştur. Bu talep, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdürü Prof. Dr. Funda Evcili öncülüğünde Yüksekokul Yönetim Kurulu tarafından Üniversite Senatosu'na taşınmıştır. Söz konusu öneri, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Senatosu'nun 18 Mart 2026 tarihli toplantısında değerlendirilmiş ve Rektör Prof. Dr. Ahmet Şengönül başkanlığında alınan 2026/1-5 sayılı Senato Kararı ile uygun bulunmuştur. Böylece müzenin adı resmen "Taylan Küçüker Optisyenlik Müzesi" olarak değiştirilmiştir.
Bugün Taylan Küçüker Optisyenlik Müzesi, optisyenlik mesleğinin tarihsel gelişimini belgeleyen, koruyan ve tanıtan önemli merkezlerden biri olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. Müze, optisyenlik meslek emekçilerinin kuruluşundan itibaren göstermiş olduğu ilgi ve destek sayesinde gelişimini sürdürmektedir. Koleksiyonun zenginleşmesine katkı sağlayan eser, belge, kitap ve materyal bağışları ile müzenin gelişimine destek veren, burada isimlerine ayrı ayrı yer verilmesi mümkün olmayan çok sayıda bağışçı, meslek mensubu, kurum ve kuruluşun katkıları, müzenin bugünkü yapısına ulaşmasında önemli rol oynamıştır. Yüksekokul Yönetimi ve üniversite-sektör iş birliğinin başarılı bir örneği olan müze, geçmişten günümüze uzanan mesleki birikimi koruyarak gelecek nesillere aktarmaya devam etmektedir.
Müzenin kuruluşuna katkı sunan kişi ve kurumlar, herhangi bir beklentisi olmaksızın, optisyenlik mesleğine kalıcı bir değer kazandırmak ve müzeyi yaşatmak için çalışmaya devam etmektedir. Bu anlayış, müzenin kuruluşundan günümüze kadar geçen sürecin temel dayanaklarından biri olmuştur.
Doç. Dr. Erdoğan ÖZDEMİR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
Sağlık Hizmetleri MYO
Optisyenlik Programı
