Optisyenlik Müesseselerinde Tabela, Reklam ve Denetim Esasları

TİTCK’nin 21 Eylül 2026 tarihli revize görüş yazısı; tabela kurallarından dijital ekranlara, reçete kayıt sisteminden mesul müdür ve oda kaydı işlemlerine kadar birçok başlıkta uygulama esaslarını açıklıyor. Bazı aykırılıklarda faaliyetin durdurulmasına kadar uzanabilen sonuçlara dikkat çekiliyor.

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK), optisyenlik müesseselerinin ruhsatlandırılması ve denetimlerinde uygulama birliğinin sağlanması amacıyla hazırlanan görüş yazısını 21 Eylül 2026 tarihinde revize etti.

E-66489590-511.17-326777766 sayılı yazı; müessese isimleri ve tabelalar, dijital mecraların kullanımı, kontakt lenslerin internetten satışı, reklam faaliyetleri, reçete kayıt defteri, geçici mesul müdür tayini, oda kaydı ve il sağlık müdürlüklerinin yetkileri gibi önemli konuları kapsıyor.

1. Müessese ismi ve tabela kuralları

TİTCK, aynı ilde farklı sahiplikteki optisyenlik müesseselerinin aynı ismi kullanamayacağını belirtiyor. Ancak taraflar arasında aynı ismin kullanımına izin veren, hukuken geçerli bir isim hakkı veya franchising sözleşmesi bulunması halinde müessese adına semt, numara ve benzeri ayırt edici ifadeler eklenerek isim kullanılması mümkün görülüyor.

Tabelada önce müessesenin unvanının, ardından “optik” veya “optisyenlik müessesesi” ibaresinin bulunması gerektiği ifade ediliyor. Mevzuatta belirtilmeyen başka bilgiler ve logo benzeri görsellerin tabelalarda kullanılması uygun görülmüyor.

Yönetmelikte dış tabelanın azami büyüklüğü 8 metrekare olarak belirleniyor. Birden fazla cephesi bulunan müesseselerde bu tabela en fazla iki cephede kullanılabiliyor. Tabelanın ışıklandırılması veya dışarıdan aydınlatılması mümkün.

2. LED ekran ve kayan yazılar kullanılabilir mi?

TİTCK yazısında kayan yazı, LED ekran ve benzeri dijital mecraların kullanılmasında tek başına sakınca bulunmadığı belirtiliyor. Ancak bu mecralarda tüketiciyi hedefleyen ve mevzuat kapsamında yasaklanan reklam ifadelerine yer verilmemesi gerekiyor.

Dolayısıyla dijital ekranların kullanımı tamamen yasaklanmış değil. Bununla birlikte ekranda gösterilen içeriklerin reklam ve tanıtım hükümlerine uygun olması gerekiyor. Denetimlerde içeriklerin de incelenmesi isteniyor.

3. Tabela uygunsuzluğunda bir aylık süre ve faaliyet durdurma

TİTCK’nin yazısında, mevzuata uygun olmayan tabela kullanımının tespit edilmesi halinde ilgili müesseseye uygunsuzluğu gidermesi için bir aylık süre verilmesi gerektiği belirtiliyor.

Verilen süre sonunda aykırılık giderilmezse müessesenin faaliyetinin, tabela uygunsuzluğu ortadan kaldırılıncaya kadar durdurulması gerektiği ifade ediliyor.

Mevzuat dayanağı: Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik, Madde 27 ve Ek-6 Optisyenlik Müessesesi Denetim Formu. Bir aylık süre ve aykırılık giderilene kadar faaliyetin durdurulması, TİTCK’nin 21 Eylül 2026 tarihli uygulama görüşünde açıklanmıştır.

4. Müessese reklamı ile ürün reklamı aynı değil

TİTCK, optisyenlik müessesesinin gerçeğe aykırı olmamak kaydıyla reklamının yapılabileceğini; ancak müessesede satılan veya bulundurulan tıbbi cihazların tüketiciye yönelik reklamında ayrıca mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.

Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği’nde bazı cihazların tüketiciye hitaben reklamı yasaklanıyor. Yönetmeliğin Ek-3 listesinde yer alan ürünler için ise istisnalar bulunuyor. Bu nedenle bütün optik ürünlerin reklamı serbesttir veya bütün ürünlerin reklamı yasaktır şeklinde genel bir değerlendirme yapmak doğru değil.

Müessesenin adı, sahipliği ve iletişim bilgileri gibi bilgileri içeren reklam materyallerinin; totem, yan tabela veya bina giydirmesi gibi alanlarda kullanılacağı yer konusunda tereddüt yaşanırsa ilgili belediyeye başvurulması gerektiği de yazıda belirtiliyor.

5. Reçete kayıt defteri: Elektronik kayıt için teknik şartlar var

Reçete kayıtları konusunda TİTCK yazısı, hem Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik’in 18 ve 19’uncu maddelerine hem de 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun’un 12’nci maddesine atıfta bulunuyor.

Yönetmeliğin 19’uncu maddesi, gerekli idari ve teknik önlemlerin alınması koşuluyla kayıtların elektronik ortamda tutulmasına imkân tanıyor. Hasta bilgilerinin korunması, kayıtların değiştirilmesinin ve silinmesinin önlenmesi, gizliliğin sağlanması ve verilerin güvenli bir yedekleme sistemiyle düzenli olarak yedeklenmesi gerekiyor.

TİTCK, yalnızca elektronik ortamda kayıt tutulması durumunda ayrıca dikkat edilmesi gereken teknik şartları da sıralıyor:

• Kayıtların değiştirilemeyecek şekilde saklanması,
• Her kayda tekil ve sıralı kayıt numarası verilmesi,
• Sonradan yapılan değişikliklerin engellenmesi ve iptal işlemlerinin ayrıca kaydedilmesi,
• Elektronik defterlerin aylık dönemler itibarıyla oluşturulması,
• Defter bütünlüğünün kriptografik özet (hash) yöntemiyle korunması,
• Oluşturulan özetlerin TÜBİTAK Kamu SM zaman damgasıyla doğrulanabilir şekilde saklanması,
• Denetim sırasında kayıtların bütünlüğünü ve değişmezliğini kontrol etmeye imkân veren teknik mekanizmaların bulunması.

Bu önlemlerin alınması ve periyodik olarak denetlenmesi mesul müdürün sorumluluğunda. Dijital olarak oluşturulan kayıt çıktılarının, gerekli tasdik bilgileri korunarak ve reçete kayıt defterinin sütunlarını içerecek şekilde tasdikli deftere yapıştırılması da yazıda uygun görülen yöntemler arasında yer alıyor.

6. Reçeteli kontakt lenslerin internetten satışı

TİTCK’nin 21 Eylül 2026 tarihli yazısında, 3 Temmuz 2026 tarihli ve 33299 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişikliğe değiniliyor. Buna göre reçeteli kontakt lenslerin internet ortamında tüketiciye satışının, yetkilendirilmiş optisyenlik müesseseleri ve Kurum tarafından izin verilen internet siteleri çerçevesinde yürütülmesi öngörülüyor.

Ancak TİTCK, yazının hazırlandığı tarihte uygulama ayrıntılarını düzenleyecek kılavuz çalışmasının devam ettiğini belirtiyor. Yazıda, satışın söz konusu kılavuz yürürlüğe girdikten sonra yapılabileceği ifade ediliyor.

Bu nedenle 21 Eylül 2026 tarihli görüş yazısı tek başına, internetten reçeteli kontakt lens satışının bugün itibarıyla fiilen başladığını göstermez. Uygulamanın yürürlüğe girip girmediği ayrıca kontrol edilmelidir.

7. Bir aydan uzun süreli mazeretlerde geçici mesul müdür

Yönetmeliğin 15’inci maddesi, belirli durumlarda geçici mesul müdür görevlendirilerek müessesenin faaliyetinin devam etmesine imkân tanıyor. Askerlik, hastalık ve bir aydan fazla süreyle müessesenin başında bulunmayı engelleyen zorlayıcı veya kabul edilebilir sebepler bu kapsamda değerlendiriliyor.

TİTCK yazısında doğum öncesi ve sonrası izinler gibi durumların da somut olay bazında değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Bu açıklama, her mazeretin otomatik olarak geçici mesul müdür tayini hakkı doğurduğu anlamına gelmiyor. Uygunluk, ilgili mevzuat ve il sağlık müdürlüğünün değerlendirmesi çerçevesinde ele alınmalı.

8. Mesul müdür ataması yapılmazsa ne olur?

5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun’un 8’inci maddesi, optisyenlik müesseselerinde optisyen unvanına sahip bir mesul müdür bulundurulmasını zorunlu kılıyor. Kanun’un 9’uncu maddesinde de optisyenin mesleğini icra ettiği müessesede bizzat bulunmasının esas olduğu belirtiliyor.

TİTCK yazısına göre, mesul müdür atamasının mevzuatta belirtilen süre içinde yapılmadığı durumlarda il sağlık müdürlüğü, ayrılış tarihi ile ayrılış bildiriminin yapıldığı tarih arasındaki kayıtları incelemeli. Mesul müdür bulunmadığı dönemde numaralı gözlük camı, gözlük çerçevesi, reçeteli lens satışı veya gözlük montajı yapılıp yapılmadığı tespit edilmeli.

Yapılacak değerlendirme sonucunda, ilgili mevzuatın öngördüğü idari para cezasının uygulanabileceği ifade ediliyor.

9. Oda kaydı: Mesul müdür belgesi ruhsat başvurusunda aranıyor

TİTCK, meslek mensuplarının oda kaydı yükümlülüğü ile ruhsat başvurusunda sunulması gereken belgeyi ayrı ayrı ele alıyor.

5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun’un Geçici 4’üncü maddesinde, oda kurulan il ve bölgelerde faaliyet gösteren meslek mensuplarının odaların kuruluşundan itibaren üç ay içinde kayıt yaptırması gerektiği belirtiliyor.

Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik’in 7’nci maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi ise ruhsat başvurusunda mesul müdürün ilgili optisyen-gözlükçüler odasına üye kayıt belgesinin sunulmasını öngörüyor.

TİTCK’nin görüşüne göre, faaliyetteki bir müessesede mesul müdürün oda kaydının bulunmadığı tespit edilirse kayıt için makul bir süre tanınmalı; verilen süre içinde kayıt yapılmazsa müessesenin faaliyetine son verilmesi gerektiği değerlendiriliyor.

Mevzuat dayanağı: 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun, Geçici Madde 4; Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik, Madde 7/2-(i). Faaliyetin sona erdirilmesine ilişkin açıklama TİTCK’nin uygulama görüşünde yer alıyor.

10. Toptan optik ürün satışı ve diğer başlıklar

TİTCK, reçete karşılığı hastaya satış yapılmaksızın optik ürünlerin başka bir ticari işletmeye veya optisyenlik müessesesine toptan satışının, ilgili mevzuat kapsamında yetkilendirilmiş tıbbi cihaz satış merkezlerince yapılması gerektiğini belirtiyor.

Yazıda ayrıca adli sicil ve arşiv kayıtlarının istenmesi, yangın raporlarının değerlendirilmesi, yabancı uyruklu mesul müdürlerin görevlendirilmesi, güneş gözlüklerinin ürün güvenliği yönünden değerlendirilmesi ve ruhsatı düzenleyen idarenin yetkileri gibi konulara da yer veriliyor.

• Toptan optik ürün satışı: Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği, Madde 26.
• Adli sicil ve arşiv bilgileri: Adlî Sicil Yönetmeliği, Madde 12.
• Geçici mesul müdür: Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik, Madde 15.
• Mesul müdürün oda kayıt belgesi: Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik, Madde 7/2-(i).
• Ruhsatın geri alınması, kaldırılması veya askıya alınması: TİTCK yazısında idare hukukundaki yetki ve usulde paralellik ilkesi çerçevesinde açıklanıyor.
• Güneş gözlüklerinin ürün güvenliği: Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği ve ilgili piyasa gözetimi hükümleri kapsamında değerlendiriliyor.

Optisyenlik müesseseleri şimdi ne yapmalı?

TİTCK’nin revize görüş yazısı, optisyenlik müesseselerinin günlük uygulamalarını ve denetim hazırlıklarını gözden geçirmeleri açısından önem taşıyor. Özellikle tabela ve dijital ekran içerikleri, reçete kayıt sisteminin güvenliği, mesul müdür işlemleri ve oda kayıt belgeleri dikkatle kontrol edilmeli.

Ancak her yaptırımın kendi hukuki dayanağı bulunuyor. Bir konuda tanınan süreyi bütün yükümlülüklere yaymak ya da Kurumun uygulama görüşünü doğrudan yeni bir yönetmelik hükmü gibi sunmak doğru değil. Tereddüt edilen konularda ilgili il sağlık müdürlüğünden yazılı görüş alınması, müesseseler açısından daha güvenli bir yaklaşım olacaktır.