Optisyenlere Göz Ölçüm Yetkisi Veriliyor mu? Mevzuat Gerçeği ve Sektördeki Tartışmalar
Sosyal medyada yayılan “optisyenlere göz ölçüm yetkisi verilecek” iddiaları sektörde geniş yankı uyandırdı. Ancak mevcut yasal düzenlemeler incelendiğinde bu iddiaların henüz resmî bir karşılığının bulunmadığı görülüyor.
Mevcut Mevzuata Göre Yetki Sınırı Net
Türkiye’de yürürlükte bulunan Optisyenlik Hakkında Kanun’a göre optisyenlerin temel görevi; göz hastalıkları uzmanı hekim tarafından düzenlenen reçeteye uygun optik gereçlerin hazırlanması ve hastaya sunulmasıdır. Mevzuatta optisyenlerin bağımsız şekilde göz muayenesi veya refraksiyon (numara ölçümü) yapabileceğine dair herhangi bir yetki tanımı bulunmamaktadır.
Bu nedenle sosyal medyada dolaşıma giren “optisyenlere göz ölçüm yetkisi veriliyor” şeklindeki ifadeler, mevcut hukuki çerçeve açısından doğrulanmış bir düzenlemeye dayanmamaktadır. Sektör kaynakları da şu an için yürürlüğe girmiş bir yasa değişikliği bulunmadığını belirtmektedir.
Böyle Bir Yetki Ancak Optometri Mesleği ile Mümkün Olabilir
Uzmanlara göre optisyenlere doğrudan göz ölçüm yetkisi verilmesi teknik olarak ancak optometri mesleğinin Türkiye’de yasal olarak tanımlanması ile mümkün olabilecek bir konudur. Dünya genelinde birçok ülkede göz numarası ölçümü optometrist olarak adlandırılan ve lisans düzeyinde eğitim almış sağlık profesyonelleri tarafından yapılmaktadır.
Türkiye’de ise optometrist mesleği yasal bir statüye sahip değildir. Bu nedenle optisyenlere refraksiyon yetkisi verilmesi yalnızca idari bir karar ile değil, kanun değişikliği ve yeni bir meslek tanımı oluşturulmasını gerektiren kapsamlı bir düzenleme anlamına gelmektedir.
Yasal Değişiklik Olmadan Yetki Verilmesi Mümkün Değil
Sağlık meslek mensuplarının görev tanımlarının yeniden düzenlenmesine yönelik çalışmalar zaman zaman gündeme gelse de, optisyenlere göz ölçüm yetkisi verilmesi; sağlık meslekleri arasındaki yetki alanlarını doğrudan etkileyen bir konu olması nedeniyle çok boyutlu değerlendirme gerektirmektedir.
Böyle bir düzenleme yapılabilmesi için:
- Kanun değişikliği yapılması
- Eğitim standartlarının yeniden belirlenmesi
- Yetki ve sorumluluk sınırlarının çizilmesi
- Ruhsatlandırma ve denetim sisteminin kurulması
gerekmektedir. Bu unsurlar olmadan optisyenlere doğrudan refraksiyon yetkisi verilmesi hukuki olarak mümkün görünmemektedir.
Sektörde Beklentiler ve Tartışmalar Sürebilir
Optik sektörü temsilcileri mesleki gelişim, istihdam ve hizmet erişimi açısından yeni düzenlemelerin önemine dikkat çekerken, sağlık otoriteleri açısından hasta güvenliği ve yetki sınırları konusu belirleyici olmaya devam etmektedir.
Bu nedenle optisyenlere göz ölçüm yetkisi verilmesi konusu, kısa vadede gerçekleşmiş bir düzenleme değil; ancak kapsamlı bir yasal altyapı değişikliği ile mümkün olabilecek bir başlık olarak değerlendirilmektedir.
